du Plesis erasi qanday qilib shunday bo'lib qoldi: yigirma yildan so'ng biz hali ham…
o'sha shovqinli iyun kechasini eslayman... 97-yil iyun oyida madridliklar bilan final uyi uyimizda edi, televizor oldida yig'ilib o'ynardik — chunki dvd pleyerlar hali odamlar uyida gullayotgan edi, uni olganlar ham oz edilar. hammamiz dushanbasi ertalab ishlashimiz kerakligini unutib ketgan edik, natijada ishimizdan orqada qolganmiz. lekin kimga qaramang, o'zimni hali ham u yerda stenddan boshqa joyda o'tirganimni eslayman — chunki o'shanda ular aldamchi koʻrinardi: oq-malla libosda, qoʻllari chetda, lekin toʻp uning oldida emas, sizning koʻzlaringiz esa butun dunyo tomosha qilayotganda ularning yuragi oʻtda edi.
drikusning yuzidagi qattiqlikni ko'rsangiz... ruhiyatchi boʻlmasam ham, o'shanda u oʻzini yo'l boshliqligining yaxshi namunasi sifatida koʻrsatib berdi. qilgan ishini oʻzi bilan olib yurgani uchun ularni kechirib boʻlmaydi deb oʻylaganlarning hammasini befarq qildi. va keyin esa — rudi shpaning boshi bilan... oqibatini soʻramang, chunki 89-da Maradona bilan birga boʻlgandek, oʻshanda ham vaqt oʻzgarardi. lekin shu dam olishda haqiqiy lider oʻzini koʻrsatib berdi: jamoani unda umid tugaganidan soʻng yetakladi, oʻyinni davom ettirdi.
o'shanda drikusni sardorlik qilishini birinchi marta eshitdik — aslida u o'zimizdek edi: oqilib ketgan, lekin oʻyinchi sifatida hamma narsani qilgan. va keyin shu kubokni ko'tarib turgani... qani uchtasi bunga erishadi?
esimda hozirgidek teran gapirmasdim — televizor oldida xursand boʻlib qichqirgan edim. lekin bugun shunday daqiqani eslayotganimdan juda ham minnatdorman. chunki o'shanda nima bo'lgani haqidagi xotiramiz yoʻqolmaydi, va keyingi avlodlar uchun ham qadrli boʻlib qolaveradi.
yigitlar, keling endi oʻzimiznikiday: qachondir bir safar yana shunday qichqirardik... allaqachon kutib turibmiz.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Bu kunlar bugun ham kuyib, eski yotoqxona xonasimni esladim… 97-yil iyun oyida Termizda qizil-nonli kichkina do’konimning ustidagi kvartirada, televizorimning butun devorni qoplagan oq-jigarrang chiroqlar ostida yig’ilardik. Aka-uka Sarvarlar bilan, Oybek bilan, "Drikusniing" o’zi qanday sardorligini birinchi marta ko’rganimda qattiq qichqirib yuborgan edim — keyin esa hammamizning ko’zlari qovjirab, yuzimizdagi ter yuqori nazoratxonadan kelgan signalga qo’shilardi.
O’ynamiz, kechgacha… ertasi ishlashimiz kerak edi, lekin kimdirning stol ustiga qo’ygan shisha choy yoriqlariga, shuningdek "yana bir bor Drikus yoʻl koʻrsatib oladi" degan umidga qaramasdan, o’shanda… qayerdadir ichimda bitta nozik hissiyot bor edi: bir umr davomida taʼqib qilinadigan bu jamoa, nihoyatda qiyin vaqtda barcha yukni o’z bo’yniga olgan qora-qora ko’ylagi ichida yuragining yonmoqchi bo’lganini… va men birinchi marta shunday liderlikni ko’rdim.
Endi aytaman — o’shanda ularning ko’zlari o’limga ham taslim bo’lmas edi.
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
Ey, qoʻlimni yigʻishtirgani bilan oyoqlarimning ostidagi zamin qaltirardi, aytmoqchimanki...
Termizdagi shu kichkina kvartiramizni esladim — ustamizda "Drikus"ning nomi aytildi, tana oldimizdagi qora-oq televzorda Rudi Shpaning boshi qubboga tepganida... oʻzimni yopinib qoʻydim, lekin yigʻlamaganman — ichimdan alanga otib ketdim, keyin esa butun uy qichqiruvga toʻlib ketdi. Oybek bilan birinchi bo'lib bir-birimizga gʻoʻngillab qochdik: "U oʻsha erda ekan!" — deya.
O'shanda unutganman, meni qachondir bir yozda Termizning issiq tunlarida "barcha ishimdan orqada qolaman" degan qoʻrquvim yoʻq edi... Chunki asosiy narsa yoʻq edi — bitta gʻoya bor edi: ularni qoʻllab-quvvatlash, unda esa esa faqatgina "Drikus" degan qiyin obro'ning og'irligi bor edi.
Bir kun yuqorida, bir kun quruq. Klassika.
Qani endi, bu narsa aniq — oʻsha 97-yil jamoasi hamisha alohida boʻlardi, boshqa hech narsaga oʻxshamaydi. Termizdagi kichkina kvartirada yigʻilganimizni eslaganimda, hali ham teri yuqori yuzaman, chunki oʻshanda nima boʻlganini soʻz bilan ifodalab boʻlmaydi. Oʻsha jamoada barcha narsa — yurak, eʼtiqod, Drikusning koʻzlaridagi olov edi. Ular oʻyinda magʻlubiyatga uchraganlarida ham, yuzlarida shunday bir „biz hali ham davom etamiz“ degan imzo bor edi.
Endi esa boshqa vaqtlar kelgan ekan. Zamon oʻzgarib ketdi, tanlovlar boshqacha boʻldi, oʻyinchilar esa boshqa qiyofada. Bugungi jamoani koʻrsam — yaxshi, professional, lekin oʻsha gʻoya yoʻq. Drikusning ogʻrigʻi, umidi, birgalikda boʻlgandagina hissiyot uygʻunligi yoʻq. Endi ular xalqaro turnirlarda yaxshi natija koʻrsatishadi, lekin zaldan qichqiriq eshitilmaydi, garchi televizor oldida oila aʼzolari rohatlanadi. Bu yaxshi, ammo biz uchun unutish mumkinmas narsa yoʻqolib ketmoqda.
Oʻsha jamoada barcha narsa real edi — oʻtkir his-tuygʻular, birgalikda orqaga orqaga ketayotgandek tuyulish, ammo keyingi daqiqada gʻalaba uchun kurashish. Endi esa toʻplar soni ortib ketdi, oʻyinlarroq jonli efirga chiqmoqda, lekin shunday ogʻriqli, ammo ajoyib romantizm yoʻq.
Biz oʻz vaqtimizdagi oʻyinlarni eslaymiz — oʻrtoqlarga qoʻl berish, televizor oldida qoʻshiq aytish, keyingi kuni ishlashimizni unutib ketish. Endi bunday narsa yoʻq. Ular yaxshi oʻyin koʻrsatadilar, lekin bu boshqa narsa — bizniki esa hayotimizning bir qismi edi.
Shunday ekan, keling, yana ularni qoʻllab-quvvatlash uchun birgalikda oʻtirishib olsak... chunki oʻsha xotiralar hech qachon oʻchmaydi.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
O'ylayman... 97-yil iyun o'rtalarida Termizdagi kichkina do'konimning oldiga ikki kishi kelib qoldi — o'rta yoshli erkak va uning o'g'li, xuddi bizdek futbolka kiygan edilar, qora-oq televzordan tomosha qilish uchun. Ularning qo'llarida xalq bayrog'i borligini ko'rdim... keyinchalik bilib oldim, ularning ikkalasi ham JCh finalini Termizdagi yagona ehtimol do'konida tomosha qilish uchun otasining avtobusiga o'tirib kelishgan ekan. Yigitning otasi o'g'liga: "Eshitingmi o'g'il, endi darsingni yaxshi o'q, o'zingdan ham yetarli kishi bo'lib chiqasan", dedi... o'shanda Drikusning nutqi orqali butun jamoani tinglagandim... keyin o'g'il: "Baba, men ham futbolchi bo'laman va ularni qo'llab-quvvatlayman", dedi... keyin ularning hammasi yig'lab qoldi. Men hali ham shu otaning so'zlarini eslayman — "o'zimizdek bo'lsinlar, dushmanlariga qarshi kurashib, umrlarini berib ham jamoani himoya qilishadi"
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
Oy tiniqlari, o'ylab ham bo'lmaydigan vaqtni eslatib oldi — 97-yilning iyunida qandaydir Termiz kichkina do'konining oldida o'tirganimni... Bu yerda televizorning bironta bor yo'qligini, lekin barcha nishablari hali ham bitta o'quvchi bilan kifoyalanib qolganlarini hayol qilsam ham, haqiqat ayni shunday edi. Oybek bilan birga o'tirganimizda, televizor ekranidagi shu oq-malla liboslar ichidagi yoʻl boshlovchini birinchi marta yaxshi ko'rganimda, bo'g'ilishga o'xshar edi — to'pning orqasidan ketayotgan dushmanlarini hech qachon pastga qo'ymaslikka qatnag'anni. Va keyin Rudi Shpaning boshi... Qani, mening izamdan gapiramanki, o'shanda nima bo'lganini aytmoqqa tilim yetmaydi.
Bizning g'alabamiz shunchaki hisobkitobda emas edi — ularning yuragi butunlay o'tda edi. O'shanda Drikusning ko'zlariga qarab, men birinchi marta tushundim: sardorlik shunchaki lavozim emas, u o'ziga xos og'riqdir, uni o'zining yelkasida ko'tarishga tayyor bo'lishdir. Ular mag'lubiyatda ham shunday qattiqqo'llik bilan o'ynagan edilar, qandaydir "biz haliham davom etamiz" degan ishora bilan — bu esa futbolchilardan emas, balki umrimiz davomida kuzatib kelgan yagona jamoamizdan kelgan.
Endi esa boshqa narsalarni eshitamiz — yaxshi, professional, lekin bizniki kabi yurak urishi yo'q. O'shanda Termizdagi kichkina kvartirada o'tirganimizda, chempionlik uchun kurashishdan ko'ra, o'zaro qoʻllarimizni quchoqlash va keyingi kuni ishlashimizni unutib ketish keragiyligi edi. Bugun esa xalqaro maydonda yaxshi natija koʻrsatishadi — bu yaxshi, ammo biz uchun o'shanda qilganimiz kabi baland ovozda qoʻshiq aytishning oʻrniga, televideniyeda imkon berilganicha rohatlanishadi.
Qani endi, birgalikda yana oʻtirishib olsak... chunki oʻshani qayta-qayta eslash mumkin, ammo yangi avlodlar uchun esa bu nafaqat tarix, balki butun bir hayotning himselfidir.
Ey, bollar, o'shanda Termizdagi kichkina do'kon oldida stol ustiga qo'yilgan shisha choy yoriqlariga "dushanba ishlash kerak" degan ogohlantirishni qayerdan bilsangiz, ha? Oybek bilan bir-birimizning yelkasiga qoʻngandik — "Yiqildik-ko'tarildik, ammo televzorda Rudi Shpaning boshi bor edi!" — deya. Keyin esa... guruhda bitta odam birinchi bo'lib "U oʻsha erda ekan!" deb qichqirib yubordi, qolganlar esa "Yo'q, u shu yerda!" deganchasiga ovoz chiqarib, televideniyeni ko'tarib ketishni xohlardik. Yigit, televizorning shunday harakati bilan to'p atigi 5 daqiqaga to'xtaganday tuyuldi!
Shu yo'ldan qichqiriqlar bir necha soat davom etdi — ya'ni, kun boshlanishi bilan boshlanishi kerak bo'lgan kun vazifalarimiz esa hali ham stolda qoldi: "Ertalab ishlashga vaqt yo'q, lekin chempionlik kubogi hamon osmonga ko'tarilmoqda!"
Choynagimni ushlab tur.