Belal Muhammadning g'alabalar izidan oilaviy hazinamiz
esimda 1998-yil edi, men hali yoshligimda edim, bir marta televideniyeda Belalni ko'rganman — maydon markazida, futbolkasi orqasida 10-raqam, oyoqlarida qandaydir maxsus nur bor edi, sanki butun o'yinni u boshqaradi. shaharda hamma uni "qizil dev" deb atashardi, lekin men uchun u oddiy O'zbekistonlik bola edi, uyining oldida to'p tepardi, ota-onasi esa yangi boshlanayotgan yo'l haqida orzu qilishardi. shu vaqtlar esimda, bizning mahallada barcha o'tirib qizg'in bahsga tushardik: "kimdir kelib ajdodlarimizdek o'ynashi kerak..." va u kelib qoldi — birinchi milliy chempionatdan boshlab uni ko'rmaslik mumkin emas edi.
o'shanda Belalni birinchi marta erkin zarba bilan darvozaga yo'llagan vaqtni xotiramdan oʻtkazaman — mening o'zim ham 14 yoshda edim, oyog'imni maysazorga tegizib qo'ydim va ichimdan: "bu narsa menikiga o'xshamaydi...". keyinroq uning jamoasi chempion bo'lganda, xalq stadionida minglab odamlar "Belal! Belal!" deb hayqirar edi, men esa uyimning balkonidan qoʻl silkitib, uyatchanlik bilan laqillataman — lekin yuragimda nima bor edi, o'zim ham bilmasdim.
va hozir asosiy savol shu: 2021-yilda kubok qoʻlimizdan ketib qolganda, bizda nima bo'ldi? biz muxlislar sifatida o'zimizni unutdikmi? yoʻq, shunchaki Belaldek yigitni yaxshi bilardik — u o'sha jiddiy o'yinlar davomida oila azosi kabi kurashdi. uning rafiqasi va farzandlari televizorda uning orqasidan turib, qoʻllarini qo'yishardi, shuning uchun u ketma-ket oʻyinlarda ham oʻzini koʻrsatdi. men esimga olishim mumkin, ularning oilaviy fotosuratlarini koʻrib, qanday qilib birgalikda oʻtirishib, maydondagi muvaffaqiyatsizliklarni boshlonishlarini. bu faoliyatni kimdir hisob kitob bilan topolmasdi — bu odamlarning sevgisi, mehr-muhabbati edi.
keling, birgalikda eslaymiz...
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Nimasini eslayyapman — o'zim 2021-yil iyul oyida shifokor bilan janjalimni... maydon chetida, shu yerda, "Peshovar" stadionida! Boshim qizarib, qoʻllarim qoqilib turgan edi, tomoqimda qandaydir tosh turganiday. Jamoamizning finalga chiqishi uchun omadimiz yetmaydi deb o'ylardim... lekin o'yinga chiqqan vaqtimda sirtqanotimdan qolgan qichqirayotgan og'rig'imni hech kimga aytmasdan, yopinib turdim. Chunki men Belalning birinchi bosqichda darvozaga yo'llagan to'pini ko'rgandim — bu narsa yo'q edik, bir zaryadda oldin chiqarilmagan edi! Yuragim birdan qanchadan-qancha zo'r bo'lib ketdi, xolos.
Uning rafiqasi esa meni ko'rib, o'yin davomida qo'l siquvchi bilan signallar berar edi... hech qachon unutmayman, uning ko'zlarida yashiringan iztirobni. Bizni qayg'uga botgan vaqtda, ular birga, oila bo'lib turar edilar. Ahmoqona so'ylardim: "hammaga yetmaydi", lekin ularning ko'zlarida esa — "biz hamma narsani yengamiz!" degan narsa bor edi. Endi o'ylayman... shunday sevgi nimaga teng?
Ochigʻini aytaman, oʻsha kunning oqshomida, uyimga ketayotib, yoʻlda doʻkon oldida toʻxtab qoldim — Belalning finaldan keyingi intervyusini eshitdim, unda u shunday degan edi: *"Qachonki oʻyin davomida oila birga boʻlsa, uddalash mumkin boʻlmagan narsa yoʻq."* Men oʻsha zahoti razijimni qusib yubordim — kattalarcha, lekin ichimda nima bor edi? Yuragim burlab turardi, chunki men ham oʻzimning oilam bilan shunday hissiyotlarni yashiringanman... Keyin uyga yetib kelib, bolalarimni birga oʻtqazib, televizor oldiga oʻtirdik — ular endi yoʻq edi, chunki yoʻl jonli efirda edi, lekin biz toʻpigʻimizni qoʻllarimizga olib, oyoqlarimizni uloqtirardik. O'zimni ularning oʻyinchi va ota ekanligini oʻylaganimda ham, rafiqamning qoʻlining koʻylagimni qattiq ushlab turganini his qildim... Yana shunday yigit kelishi kerak, yigitlar!
Qayerdan boshlashni bilmayman, lekin o'sha jamoani hozirgisi bilan solishtirganimda, birinchi navbatda, sirda nima yotganini his qilish qobiliyati deydi.
O'sha jamoa... ularni "qizil devlar" deb atashardi, lekin men buni boshqa nuqtai nazardan ko'raman. O'zim 14 yoshimda uning birinchi erkin zarbasini ko'rgandek edim — maysazorning o'tlariga qaraganda yuqori, qo'llarining harakati birdaniga, to'p esa darvoza tarmog'ini buzib o'tardi. Bu narsa emas, bu biror narsaning boshlanishi edi. Keyin chempion bo'lganda, xalq stadionidan minglab ovozlar "Belal! Belal!" deb hayqirardi — men esa uyimning balkonidan qandaydir noaniq laqillab qo'yganman. Ammo o'zim bilardim: bu odamlarimiz uchun aqlli bola kelib qolgan edi, uyining oldida to'p tepgan, otasi esa unga: "erkak bo'l, erkak!" deb o'rgatgan.
Hozirgi jamoa esa... ularning jangi boshqa. 2021-yilda kubok qoʻlimizdan ketib ketganida, barchamiz xafa boʻldi, lekin shu vaqtda men Belalning rafiqasi va bolalarini televizorda uning orqasidan turganini koʻrdim — qoʻllarini qoʻyib, unga imkon berishardi. Ularning oilasi maydondagi muvaffaqiyatsizliklarni boshlonishardi, shundaylik bilan u ketma-ket oʻyinlarda ham oʻzini koʻrsatdi. Qayerdan kelib chiqadiki, oila ortida turganida, insonning quvvati ikki barobar ortadi.
Bugungi kunda esa... koʻp narsa oʻzgardi. Jamoa endi faqat Belalga oʻxshab o'ynashadi, balki uning ruhiyatini, uning oilasini tushunadilar. O'sha 2021-yilning iyul oyida Peshavarda "Peshovar" stadionida sirtqanotimni ushlab, "hammaga yetmaydi" deb o'ylagan edim, lekin uning birinchi to'pini ko'rib, yuragim birdan quvvat oldi. Xuddi shunday hozirgi jamoaning ba'zi oʻyinchilarida ham mana shunday hissiyotni koʻraman — Belalning yoʻlini davom ettiradilar.
So'ngi narsalarni aytish kerakki... o'sha jamoa menga Bolajonimni eslatardi — maysazorda ajdodlarimizdek to'p tepadi, uyimizning oldida. Hozirgi jamoa esa... ularning ota-onasi boshqa, lekin ular ham birgalikda kurashmoqdalar. Va bu mening uchun asosiy narsa — oila va mehr-muhabbat.
Avval sana, keyin bahslash.
Oh, qizg’in vaqtlarni eslayman… 2021-yilda kubok qoʻlimizdan ketib qolganda, men shu stadionning o’zi oldida edim, do’stlar bilan birga. Yuragimdagi qor qaynayotganini his qildim, lekin keyin… o’zimni tutib qoldim. Sababi o’sha paytda ekrandan Belalning rafiqasi va bolalarini ko’rdim — ularning qo’llari qoqilib, to’pig’ini bosgan edi. Ularning orqa tomonida turib, uning orqasiga qo’lini qo’ydi, degani: "Sen bilanmiz, birodar!" O’sha lahzada yuragimda qandaydir issiqlik paydo bo’ldi. Chunki men ham o’zimning oilam bilan shunday bo’lishni xohlaganman, lekin… futbol maydoni boshqa narsa.
Ha, hozirgi jamoada boshqa ruhiyat bor, ammo aynan shu oila a’zolari ortida turganligi tufayli Belal ketma-ket g’alabalarni qo’lga kiritdi. Ko’pchilik aytadi: "2021-yilda kubok yoʻqoldi", lekin men buni boshqa qilib, zo’r va aqlli odamlar yetishmayapti, deya o’ylayman. Chunki kubok faqatgina maydondagi o’yinchilarniki emas — ularning orqasida turgan oilaning hissi, mehr-muhabbati ham zarur.
Va bir narsani aytish kerak: oʻshanda sirtqanotidagi ogʻrigʻimni hech kimga aytmasdan yopinib turganim uchun oʻz-oʻzimni tanqid qildim. Sababi Belalning birinchi to’pini koʻrib, yuragimda yangi quvvat paydo boʻldi. Bu esa mening uchun eng muhim narsa edi — kimdir mening ichimdagi ruhni uygʻotganidan soʻng, men ham oʻz oʻrnida shunday qilishim kerak edi.
Oila va mehr-muhabbat — bu har bir futbolchi uchun asosiy qurol. Va aynan shuning uchun Belal Muhammad ham uzoq yoʻlni bosib oʻtgan edi.
Kontekst yalang'och raqamdan ustun.
Qani, oʻylayman… oʻshanda kubok yoʻqotilgan kunni eshitib, oʻz oilam bilan kechki ovqatdan keyin uyning balkoniga chiqdim, qoʻlimda ichimizdan bitta pechenye edi. Bolalarim: "Ota, nima bo'ldi?" deb qichqirishganda, men faqat: "Hammasi yaxshi, farzandlar" — dedim, ammo pechenyeni oyoq ostimga tashlab yubordim. Mahallada barcha shov-shuv edi, lekin men ichimda bir narsani bilardim: Belalning oila fotosida qarang, uning farzandi bo'g'ini imkon berganidek, u ham o'ynaydi — qayerdadur oʻzining tugʻilgan qishlogʻi tomon gʻaltakdayotgan bir bola kabi!
Oila — bu uning kuchi. Uning rafiqasi "senga ishonaman" degani uchun u 90-daqiqada darvozaga yugurdi. Uning kichkina qizi "oʻzingni tut" degani uchun u oʻzini qoniqtirdi. Va shu sabab u kubok yoʻqotganda ham qolmadi — u oʻsib, oʻsib, yangi avlodlarga yoʻl ochdi!
Ochig'ini aytaman, oʻsha 2021-yil iyul oyi kechasi uyda yotoqxona eshigini ochib yubordim — Belalning finaldan keyingi so'zlarini eshitdim: *"Oila birgalikda boʻlsa, yengilmaydigan narsa yoʻq"* va ichimdan: *"Ooo, mana shu yerda!"* deb qichqirdim. Keyin rafiqam yotqizilganidan so'ng unga: "Erimiz aytganidek, pechenyegimni oyoq ostiga tashlab yubormadim, o'tirib yutib oldim" — deb gapiraman. U: *"Yigitlar, sizni eshitdimmi? Bu mening erim!"* deb qichqirdi. Endi esa oʻzimni eslayman, ularning qizi soyada to'p tepib o'tirar ekan, qoʻliga maysazor shnurini olib: "Ota kabi ustun" degan edi... qoʻlidagi narsani qattiq burab ketar ekan! 🤣🍿
Choynagimni ushlab tur.