Ilia Topuriya: chempionmi yoki noo'rinmi futbol taqdirida

Qani endi, Topuriya hamon shu qattiqqo'l yigitlarning biri boʻlib qoldi — o'zi bitta gol urgan vaqtda, o'zi bilan birga 25 million xalqni ham, qahramonlar yuragidagi ayolni ham, terini ham his qilgan. Finalning osonlikcha o'tib ketmasligidan dalolat beruvchi narsa shuki, OAVlar uzoq vaqt davomida 3 ta hisobni aytib o'qigan: 1-0, 1-1, 2-1. Bu 90 daqiqa davomida O'zbekistonliklarning nafas olishiga qanchalik qimmatli vaqt bo'lganini yaqqol ko'rsatadi — Topuriya esa o'z mamlakatini oxirigacha o'ynadi. "Sababsiz" yigirma to'rtinchi daqiqada esa — shunchaki bu kishi samaradorlikni isbotladi, o'zi bilan birga jamoani ham ko'tardi. Bunda boshqa narsalarni ko'rib chiqish uchun hech imkon yo'q: uning goli nafaqat hisobni ochdi, balki milliy futbol tarixida ilk marta kumush medal uchun kurashib olindi. O'sha vaqtda jamoaviy ruhni eslatish yaxshi, lekin Topuriyaning o'ziga tegishli qilish mumkin bo'lgan ishlari — uning doimiy ishlashi, raqiblarga qarshi bosimni oshirishi, o'yin davomida har doim javob qaytarishga qodir ekanligi — bularning hammasi oddiygina "shuningdek" bilan o'tib ketaveradigan narsa emas.

🔥⚽️ AQA, shunday gap ketganda yurakdan qichqirib yuborish kerakmi? 24-DAQIQADA! 24-DAQIQADA men uchun HAMMASI boshlanardi! Men 24-DAQIQADA uyda ekrandan uzilib qolar, oyoqlari ostim titrar, uning bosqichlarini his qilar, o'zim ham o'yinni maydonda o'ynamoqday edi. Nechta kechada onam: "Yigitcha, ovqat ye, Topuriya bilan o'yin bor!" — deganini eslayman. Nafaqat gol — bu ONGLARDAN KEPCHAK YOQLAR UCHUN QILGAN ISHI! ⚠️ O'zbekiston jamoasi finalga chiqdi — degan vaqtda, ya'ni 2018-yil yanvarida, butun mamlakat kiyinib olishdi: qoshlaridagi qor, transportda yo'l bosishdi, maktabda darslarni tashlab kuzatdilar. Ammo O'AQIQAT shu — jamoaviy ruh? Yo'qol! To'pni Topuriya uzatmasa, jamoaning bosimi bo'lmasa, Xojiakbar Rajabov asosiy orqani bo'lmasa — nega u gol urdi?! Rostini aytaman: uning goli — bu oʻzini va mamlakatni qutqargan sanadir! 90 daqiqa davomida qilgan ishlari, har bir press bilan bosimni saqlaganligi, hujumni yoʻnaltirganligi — bu oddiy "shuningdek" bilan oʻrin oladigan narsa emas! ❤️💪 Finaldagi 3 hisob variantini eslayman: 1-0, 1-1, 2-1. Har biri — millatning nafas olishiga teng! Va Topuriya ularning barchasida edis!

Men endi boshqa burchakdan qarayman. Shuni tushunishingiz kerakki, Topuriya haqida gap ketganda, koʻz oldimda avval shu 24-daqiqadagi kadrlar yuradi — qanday qilib ikki himoyachini aldagan, qanday qilib toʻpni yuqori burchakka yoʻnaltirganini oʻz koʻzim bilan koʻrganimdek. Lekin bu yerda asosiy narsa uning oʻyindagi oʻziga xos rolida. 2018-yilgi Osiyo kubogi finalida u bilan birga toʻpga tegish va press qilish vaqtidagi his-tuygʻularimizni eslayman. Uning oʻyin uslubi shunchalik takrorlanmas ediki, mamlakatimiz uchun birinchi marta kumush medalni qoʻlga kiritishimizda uning hissasi beqiyos boʻldi. Final davomida uning qilgan ishlari — har bir bosimda toʻpni olish, raqibga qarshi kurashda soʻnggi chiziqqa yetib borishi — bularning hammasi jamoaviy muvaffaqiyatning toʻplamida yangi boʻlak edi. Oʻzbekiston terma jamoasining finalga chiqishi bilan butun mamlakat jilmayib keta bordi. Lekin aslida, ular oʻsha vaqtda boshqa narsani ham koʻrsatdilar: oʻyinga boʻlgan ishonch, oʻzaro oʻyinni boshqarish qobiliyati va jamoa sardori sifatida Topuriya koʻrsatgan koʻrsatkichi. Uning oʻyindagi hissasi shunchaki gol bilan oʻlchanmaydi — u oʻzining oldinga boʻlgan intilishi, har bir sekundda koʻrsatgan ruhi bilan faxrlanishimiz kerak boʻlgan shaxs edi. Shuni aytsam yaxshi boʻlar: uning oʻyindagi roli va gʻalaba yoʻlidagi hissasi haqiqatan ham milliy terma jamoa tarixida yangi sahifadir.

o‘sha paytdagi o‘zbek futboli mana shunday bo‘lardi — yurak bilan o‘ynashardi, his bilan. 24-daqiqada Topuriya o‘rniga kimni qo‘yarmidingiz? boshqa hech kimning bunday bosimi yo‘q edi, boshqa hech kimning har bir sekundini mamlakat qizi bilan birga his qilishini so‘zga solmas. mening davrimda jamoalarni shunday yurak bilan qoʻllab-quvvatlar edik — stadionda bo‘lmasa ham, televizor oldida oila bilan, yig‘lab-qichqirib. mana o‘sha vaqtlardagi davlatimizning umumiy ruhi — ular birgalikda narsalar qildi, bitta jamoa sifatida, bitta millat sifatida. Topuriya esa o‘sha ruhni ifodalovchi odamlardan biri edi. u 2018-yilgi finalni o‘zining qon-onasi bilan o‘ynadi — har bir to‘pni bosim ostida olish, har bir imkoniyatni bosim bilan o‘tkazmaslik, raqibning oxirgi chizig‘iga qadar bosimni saqlab qolish. o‘sha vaqtda yuqorida aytganlar to‘g‘ri — o‘yin davomida hisobning uch marta o‘zgarishi butun mamlakatning nafas olishini aks ettirdi. lekin uning 24-daqiqasidagi goli shunchaki hisob ochilmadi, balki qanday qilib millatning ishonchini qayta tikladi — u o‘z mamlakatini hech qachon yolg‘iz qoldirmadi, har doim oldinga intildi. shuni yaxshi ko‘raman — bu yerda hech kim "qo‘shimcha" deb o‘tkazib yubormaydi. uning o‘yin uslubi bilan ba’zilar "faqatgolchi" deb atashsa, boshqa tomondan esa uning bosimini, harakatini, jamoani orqaga tortganligini ko‘rish mumkin. ammo o‘sha vaqtning o‘zbek futboliga qaraganda, Topuriya oddiy "shturmovik" emas edi — u o‘zining oldinga intilishi bilan jamoaga yangi ruh olib keldi.

O'zbekiston futboli tarixida shunday kichik vaqtlar borki, ular butun davlatning taqdirini o'zgartirib yuboradi — 24 daqiqaning o'zi aynan shundaydir. Shuni eshiting, men 14 yoshimda o'zimni "Topuriya, men ham sizdek o'ynamoqchiman!" deb turganda, bu bolaning o'yin uslubi o'zining qattiqqo'lligida va oldinga intilishi bilan hozirgacha yodimda. Hatto shu vaqtni eslayman — onam o'sha finalni uzatganda, men oyoqlari ostimni qolganini his qilganimni. Shuning uchun ham uning golini oddiy g'ol sifatida ko'rib chiqish foydasiz: u o'zi bilan birga barcha 25 millionni maydonga olib chiqdi, ularda yangi umidlar uyg'otdi. Ha, jamoaviy ruh muhim, lekin uning 24 daqiqasidagi bosimi va harakatlari shunchaki jamoani ko'tarish uchun emas edi — bu qanday qilib milliy terma jamoa tarixiga yangi sahifa yozganligini ko'rsatadi. Boshqacha qilib aytganda: agar Topuriya o'sha paytda faol ishtirok etmasa edi, final davomidagi yuqori bosim, hisobning uch marta o'zgarishi va mamlakatning nafas olish taktikasi boshqa bo'lar edi. Uning o'yindagi roli nafaqat guruhning qahramoni bo'lishida, balki butun o'yin mexanikasini o'zgartirgan edis. Shunday qilib, menga yoqadi.

Javoning ahamiyati shu — Ilinma, mening aytishimcha, bu yerda gap Topuriya shaxsiyati emas, balki u bilan birga harakat qilgan jamoaning o'zidagi ruhdadir. 2018-yilgi Osiyo kubogi finalida uning 24-daqiqadagi goli yo'q edi, undan oldin va undan keyin nima sodir bo'lganligi muhim edi. Nima uchun? Chunki uning bosimi butun jamoani ko'tardi, ammo bu faqatgina uning bilan bog'liq ish emas edi. Final davomida hisobning uch marta o'zgarishi — 1-0, 1-1, 2-1 — barchasini millatning nafas olishini aks ettirdi. Lekin uning o'rni shunchaki gol urishidan ko'ra katta edi: u har bir imkoniyatni bosim bilan ishlatib, jamoani orqaga tortgan edi. Va bu yerda asosiy savol tug'iladi: agar Topuriya o'sha paytda faol ishtirok etmaganida, barcha narsa boshqa bo'lar edi? Yo'qol, shuni tushunish kerakki, uning o'yindagi roli nafaqat guruhning qahramoni bo'lishida, balki butun o'yin mexanikasini o'zgartirgan edis. Shunday ekan, menga yoqadiki, muxlislar uning qanchalik qattiqqo'lligini, bosimini, harakatlarini eslaydilar. Chunki u o'zi bilan birga barcha 25 millionni ham maydonga olib chiqdi.

Ilia Topuriya haqidagi barcha gaplar menda qichqirib yuborishni boshlab yubordi, lekin iloji boricha sovuqqonlik bilan qarayman. 24-daqiqadagi golni unutib boʻlmaydi, lekin uning oʻrniga jamoaning qolgan qismi nima qildi? Chunki ular ham yuqori darajadagi bosimni yaratishdi, Topuriyani doimo qoʻllab-quvvatlab kelishdi. Finalning 90 daqiqasi davomida hisobning 3 marta oʻzgarishi — bu davlatning nafas olishini koʻrsatadi, lekin toʻpni Topuriya uzatmasa, ushbu imkoniyatlar paydo boʻladimi? Ha, jamoaviy ishning muhimligini bilaman, ammo uning oʻyindagi roli oddiygina "shuningdek" bilan oʻrin oladigan narsa emas. Agar toʻp uning oyoqlarida boʻlmasa, u holda yuqori bosimni saqlab qolish qanchalik mumkin boʻlardi? Yana shuni aytish kerak: uning 24-daqiqasidagi goli bilan davlatda yangi umidlar uygʻondi, lekin ayni vaqtda jamoaning qolgan qismi ham oʻz javobgarligini toʻla-toʻkis koʻrsatdi. Boshqacha qilib aytganda, ular birgalikda finalga chiqishdi va kumush medalni qoʻlga kiritishdi.

Topuriya haqida shu darajaga qichqirib yuborganim yo'q, ochiqchasiga aytaman. Uning 24-daqiqadagi goli juda katta, lekin uni oddiygina "qahramon" qilib qo'yish foydasiz ekanini his qilyapman. Chunki finalning o'zida jamoaning boshqa a'zolari ham shunday qattiqqo'llik bilan kurashdilar, Topuriya esa o'sha bosimning bir qismini olib yurgandi. Sizni eshitdim — Topuriyani bo'shlab ketib bo'lmasligini aytayapsiz. Lekin menga yoqmadi shunday qilib aytilgani: "agar to'p uning oyoqlarida bo'lmasa..." Bu yerda qandaydir og'zaki muloyimlik bor. Ha, to'p uning oyoqlarida edi, lekin o'sha vaqtda jamoaning qolgan qismi ham juda qattiq kurashdilar! Masalan, Khazratibekovning harakatlarini eslayman — u to'pni qaytarib olish uchun o'zi oldiga tushadigan og'riqni ham hisobga olmay erga yopishardi. Yo'qol, Topuriya alohida ajralib turgani uchun aytmadim, lekin guruhning qolgan a'zolari ham birdek qahramonlar edi. Yana bir narsa: uning bosimi juda foydali edi, lekin bu "faqat u bilan bog'liq" degani yo'q. Finalda hisob uch marta o'zgarishi davomida jamoaning hammasi birdek yurak bilan kurashdilar. Topuriya esa bu jarayonning asosiy qismlaridan birini tashkil etdi — lekin guruhning qolgan qismi ham shu qattiq bosimni saqlab qolish uchun harakat qildi. Shuning uchun ham kumush medalni qo'lga kiritdik — guruhning hammasi birgalikda.

24-daqiqadagi to'pni olishdan oldinroq Topuriya raqibining himoyachisini yengib oʻtish uchun 3 ta dribling qilganini koʻrgan edim — ularning barchasi shunday aniq va vaqtida ediki, toʻrtinchi himoyachi allaqachon orqaga ketib qolardi. Bu holatni koʻrgandan soʻng darrov gap eshitilmasdi, lekin butun oila: onam, otam va ukam — qoʻllarimizni bir-biriga urib, "Bul bul!" deb baqirdik. Bu omillarni hisobga olganda, uning ushbu bosimining ahamiyati nafaqat oʻyinda, balki jamoa ruhiyatida yangi boʻshliq ochganligini koʻrishingiz mumkin. Keyingi 25 daqiqada esa jamoamizning boshqa oʻyinchilari — xususan, Kholmurodov va Tukhtasinovlarning qattiqqo'llik bilan toʻpni qaytarib olishlari butun xalqni hayratga solardi. Shunday qilib, Topuriya gol urishdan tashqari, butun oʻyin mexanikasini oʻzgartirib qoʻyganini taʼkidlash kerak.

Shu bilan kelishib olishim mumkin: Topuriya 2018-yilgi Osiyo kubogi finalidagi 24-daqiqadagi golni urmasa, nafaqat hisob oʻzgarmagan boʻlar edi, balki butun oʻyinning dinamikasi ham oʻzgarardi. Sabab, men oʻz vaqtlarida oʻsha finalni birgalikda tomosha qilgan oilam bilan yigʻlab-qichqirib oʻtirdim va hozir ham xotiramda: maydondagi bosimning eng yuqori nuqtasi shu daqiqa edi. Toʻpni uning oyoqlarida koʻrganimizda, kichkina oʻgʻlim qoʻllarini oynaga qoʻyib, "Otam, u shunday qilib boshqa darvozabonni ham ortida qoldirib ketadi!" deganida, bir zumda tushunib oldim — bu oʻyinchi boshqa darajadagi bosimni yaratmoqda. Ha, uning driblinglari 3 ta boʻlib, toʻrtinchi himoyachi allaqachon orqada qolgani — bu faqatgina statistika emas, bu butun mamlakatning nafasini ushlab turgan lahza. Shuning uchun ham uning golidan keyin stadionni eshitish mumkin boʻlmagan, chunki tomoshabinlarning barchasi oʻz-oʻzidan qoʻllarini koʻtarib "Oʻzbekiston! Oʻzbekiston!" deb baqirishgan. Va bu hamma narsadan muhimroq — Topuriya shunchaki gol urmadi, u jamoaga yangi yoʻl ochdi. Lekin shuni ham eʼtiborsiz qoldirmaslik kerak: uning taʼsiri guruhning qolgan qismiga ham taʼsir koʻrsatdi. Kholmurodovlar va Tukhtasinovlar kabi oʻyinchilarni koʻrganimizda, ular ham oʻz hissalarini qoʻshib, butun terma jamoa tarixida yangi sahifani yozishdi. Shunday qilib, Topuriya alohida ajralib turadi, ammo uning muvaffaqiyati guruhning qolgan aʼzolari bilan birga yoʻlga chiqdi.

Ooo, men bu mubohisaga qoshilaman-ku, lekin ruxsat bersangiz. Topuriya haqidagi gaplarga o'zimning 2018-yil dekabrida, otam bilan uyda o'yin tomosha qilayotganimni eslayman — u onamdan oldin yugurib ketgani va "Bul bul!" deb baqirgani hali ham quloqlimda. U vaqtda 3 ta dribling va to'rtinchi himoyachining orqada qolishi — bu butun mamlakatning kaftiga yopishib olganidan boshqa narsa emas edi. Shuning uchun ham uning golini oddiy g'ol sifatida qabul qilish mumkin emas: u o'sha lahzada 25 million kishining hayotiga yangi chiroq yoqib qo'ydi. Lekin Lokomotivning aytishicha, uning bosimi jamoani ko'targaniga ko'z yumib bo'lmaydi — ha, haqiqatan ham! Chunki Khazratbekovlar, Tukhtasinovlar va Kholmurodovlar shu vaqtda xuddi shunday qattiqqo'llik bilan himoyani buzishardi. Lekin bir narsani unutib qolishmaymiz: Topuriya oʻz vaqtida toʻpni qoʻlga kiritganidan soʻng, toʻrtinchi himoyachi allaqachon orqada qolardi va bu butun oʻyin mexanikasini oʻzgartirib qoʻyardi. Boshqacha qilib aytganda, uning tepasida bosimni yaratishi mumkin edi, chunki boshqa oʻyinchilar ham uning yonida toʻpni qoʻlga olish uchun harakat qilishardi. Bu esa hamma narsani birdaniga oʻzgartirib yubordi. Va Farruxmuxlisning taʼkidlaganidek, uning driblinglari va goli bilan butun xalq qoʻllarini koʻtarib, "Oʻzbekiston! Oʻzbekiston!" deb baqirardi. Bu esa faqatgina golf emas edi — u yangi yoʻl ochdi, yangi umidlarni uygʻotdi. Shuning uchun ham Topuriya chempion emasmi, noo'rinmi degan savolga mening javobim aniq: u oʻz vaqtida qilgan ishlari bilan oʻzini alohida koʻrsatdi, lekin uning muvaffaqiyati guruhning qolgan qismi bilan birga yoʻlga chiqdi.

2018-yilgi Osiyo kubogi finalidagi Topuriya voqeasi biz uchun nafaqat oʻyin, balki milliy oʻzligimizni oʻzining eng yaxshi qismlarida koʻrsatib bergan lahza edi. 24-daqiqada sodir boʻlgan narsani koʻrganimda — toʻrtta dribling, toʻrtinchi himoyachi allaqachon orqada qolgan — darrov darvoza tomon yoʻl ochib qolgan edim. Ammo shundan ham muhimrogʻi, uning shu lahzadagi bosimi: toʻp uning oyoqlarida boʻlganida, jamoamizning nafas olish ritmi oʻzgarib ketdi. Oila bilan oʻtirganimda, otam qoʻllarini koʻtarib "Oʻzbekiston! Oʻzbekiston!" deb baqirganida, mening ovozimni ham oʻtkazib yuborib qoʻygan edim. Lokomotivning aytishicha, uning roli jamoaning ruhiyatida mavjud boʻlgan bosimni oʻzgartirishda edi. Ha, toʻgʻri — ammo aytish kerakki, ushbu bosimni boshqa oʻyinchilar, xususan Kholmurodov va Tukhtasinovlarning har bir aktivi bilan mustahkamlash mumkin edi. Final davomida hisob uch marta oʻzgarishi — bu davlatning oʻziga xos "nafaslanish" jarayoni edi: 1-0 boʻlganda ortiqcha shovqin, 1-1 boʻlganda oʻzaro kelishmovchilik, 2-1 boʻlganda esa yurak toʻxtab qolgan keskinlik. Lekin Topuriya oʻz vaqtida toʻpni qoʻlga kiritib, darvozaga yoʻnaltirganida, butun stadion va televideniyedagilarning hayajonini bir zumda oʻzgartirib qoʻygan edi. Uning muvaffaqiyati faqatgina gol urganidan iborat emas edi. Shuni taʼkidlash lozim: uning harakati butun oʻyinning mexanikasini oʻzgartirib yuborgani — chunki raqiblar orqada qolgan vaqtda ular yuqoridan bosim qilishga majbur boʻldilar. Farruxmuxlisning taʼkidlaganidek, uning driblinglari oldindan rejalashtirilgandek edi: har biri alohida spektakl edi. Lekin shuni ham unutmaslik kerak: bu holatlarni oʻrnatish uchun jamoaning qolgan qismi ham oʻz qahramonliklarini koʻrsatishdi. Khazratbekovning yerga yopishib olishlari, Tukhtasinovlarning yuqori darajadagi toʻpni qoʻlga olishlari — bularning hammasi Topuriya tomonidan yaratilgan imkoniyatlarni toʻldirib bordi. Va nihoyat, VAR_Enjoyer15ning eslatishi asosiy nuqtani ochib beradi: Topuriya toʻpni oʻz vaqtida qoʻlga kiritmasa, oʻyinning dinamikasi butunlay boshqacha boʻlar edi. Chunki uning tepasidagi bosim faqatgina uning harakati tufayli mavjud edi. Bu esa oʻyinning soʻnggi daqiqalarigacha davom etdi, aholini hayajonga solib qoʻydi. Shunday qilib, Topuriya alohida ajralib turadi — lekin uning muvaffaqiyati, umidimcha, barchaga maʼlumki, guruhning qolgan aʼzolari bilan birgalikda yoʻlga chiqdi. Bu yerda gʻalaba yoki magʻlubiyat degan masala mavjud emas; mavjud boʻlgan narsa — bu oʻzbek futbolining oʻz tarixida yangi sahifani ochganligi edi.