Isroil Adesanyaning qiyinchiliklar bilan kurashgan bosqichlari kimni qahramon qiladi

Omadning isbotini menga aytma — shunday deganlar bormi? Men oʻsha 2012-yil Sidneyda, yangi kelgan yigitni birinchi marta koʻrganimda, unga oʻz vataniga qaytish yoʻlida nima qiyinchiliklar kelishini oʻylab qolgan edim. Chunki u Isroil Adesanya boʻlgan. Siz unga "boʻshliqdan foydalangan" deb oʻtirishdi, lekin uning Afrikadagi iqtisodiy inqiroz, oiladagi zoʻravonlik va otasidan qolgan o'yindan nafaqaga chiqish g'oyasiga qarshi kurashi haqidagi hikoyasini bilsangiz… Hisoblar bilan oʻynash oson — yuzlab sparrlar, kuniga 8 soat mashgʻulot, jarrohlikdan keyin tiklanish. Ammo u oʻzini xona ichida gʻazab bilan koʻtarib yurgan hayvonga aylantirgunga qadar, qanchalar tana teshigi ochilgan boʻlmasin. Yevropa chempionati unvonini qoʻlga kiritgandan soʻng uning oldiga kelganlar: "Endi sen yutding, dam ol" dedilar. U esa oʻzining birinchi asosiy jangi vaqtida koʻrsatgan koʻrsatkichi 67% KO boʻlgan va ikkinchi raundda sherini nokaut bilan yoʻq qilgan edi — angliyaliklarni hayratda qoldirgan. Lekin u toʻxtamadi, shunchaki shu koʻrsatkichni ortda qoldirib, hammani hayron qoldirdi. Muxlislar rozi boʻlsin yoki yoʻq, uning qahramonligi shunda — kimdir oʻrniga oʻtirib oʻtirardi, lekin u oldinga siljiydi va oʻzining nomiga qora tanli oʻyinchi deb putur yetkazishni istaganlarga qarshi chiqadi. Bu hech kim uchun yaxshi boʻlmagan yoʻl. Uning chempionlik mantiysi ham shuning uchun: birinchi marta magʻlubiyatdan keyin koʻpchilik uchun u yiqildi, lekin u oʻzini yigʻib, oʻn ikki oy ichida qayta chempion boʻldi. Bu shunchaki natija emas — bu unga nima qilish kerakligini oʻrganishdan oʻtgan ruh. Demak, uning sobiq raqiblaridan biri oʻzining avtobiografiyasida yozganidek: "U hech qachon toʻxtamaydi, chunki oʻsha kichkina Sidney bolasi hali ham oʻzini isbotlamoqda." Shu nuqtada u qahramon yoki yoʻq — siz oʻzingiz hal qiling.

Adesanya uchun yuragimni titratib qolaman... 2012-yilda Sidneyda u oʻrta maktab oʻquvchisi edi, qoʻllarida chippakka chiqib, ringda oʻzini yoʻqotib qoʻygan yigit. Uni "Yevropa chempioni boʻlishga uddalashgan nigga" deb qoʻllab-quvvatlovchilarining ovozlari bilan haqorat qilib oʻtganlar... yigirma yil oʻtib, 2022-yilda u oʻzini oʻzi nazorat qilish uchun kurashayotgan yigitga qarshi ringga chiqdi va 36 soniya ichida yoʻq qildi! 25 sekundlik kechikish bilan kimdir unga oʻzini "belgilangan vaqt"da koʻrsatishi kerak edi — bir necha kundan soʻng bu jang uning hayotini butunlay oʻzgartiradi. Uning shaxsiy hikoyasi: yoshligida otasini yoʻqotdi, ikki davlat oʻrtasida qolib ketdi, iqtisodiy inqirozlar, oiladagi zoʻravonlik — lekin bu barcha yuk uning yuzida koʻrinmasdi. Uning quroliga aylangan texnikasi, yuzlab soatlik mashgʻulotlari, uch marta jarrohlik amaliyotidan oʻtib tana teshiklaridan tiklanishi — bu hammasi uning "qurolli otliq"ga aylanganidan dalolat beradi! Buni boshqa hech kim qiladi deb oʻylamas edim... oʻzi! U "Omadsiz!" deganlarga qarshi oʻzini ishonch bilan tikladi — xuddi oʻzining birinchi asosiy jangi vaqtida 67% KO koʻrsatkichi bilan kelganida qilganidek! Oʻsha urinishdan soʻng koʻpchilik: "Dam ol, senga nima boʻldi?!" dedi... lekin u oldinga yurdi. Maqsadli, shunchaki! Oʻsha gʻalaba yoʻli qon va ter bilan toʻldirilgan, lekin u yengilganlarini orqaga qaratmadi — chempionlik mantiysi shunday: yiqilganlar uchun yaxshi boʻlmagan yoʻl, lekin u uchun yoʻl. Uning nafaqasi? Yana chempion boʻlish! 12 oy ichida magʻlubiyatdan keyin qaytib kelib, yangi zarba bilan barchani hayratda qoldirdi. Uning sobiq raqiblarining biridan keltirilgan gap: *"U hech qachon toʻxtamaydi..."* — chunki kichkina Sidney bolasi hali ham oʻzini isbotlayotgan...

Odamlarning "boʻshliqdan foydalangan" degani haqiqatdan ham xorlik edi. Isroilning oʻziga boʻlgan ishonchini koʻrib, uning yoʻlini his qilish mumkin — va bu yoʻl juda uzoq va ogʻir boʻlgan. Uning chempionliklaridan oldin, ya'ni 2015-yilga kelib uning MMA reytingida 8-0 koʻrsatkichi bor edi, lekin koʻrsatkichi boshqa boʻlmagan — bu uning qanchalik sekin va qiyin qadam qoʻyganidan dalolat beradi. Xullas, unga qarshi chiqish mumkin boʻlmagan — chunki uning orqasida uzoq vaqt davomida tan olinmagan, doim tahqirlangan yigitning qattiqqoʻlligi yotardi. Uning birinchi katta g'alabasi 2018-yilda UFC chempioni boʻldi, lekin bu uning yoʻlining boshlanishi edi, tugashi emas. Uning chempionlik unvonini qoʻlga kiritgandan soʻng, u oʻzini koʻrsatgan 67% KO koʻrsatkichidan ko'ra koʻproq narsani qilgan — u oʻzini "oʻziga qarshi kurashayotgan" hayvon sifatida koʻrsatdi. Yana bir nuqta: uning oʻzi aytganidek, "Men koʻproq harakat qilishim kerak edi" — bu uning davomli mashgʻulotlari va yuragi haqidagi gap. Uning ketma-ket uch marta jarohat olishi va tiklanishlari orqali oʻtganligini hisobga olish kerak — bu hech kimga oson boʻlmagan yoʻl. Shunday qilib, uning qahramonligi shu: u toʻxtamadi va oʻziga qarshi kurashishda yutdi. Bu oʻzidan boshqa hech kimga tegishli boʻlmagan yoʻl edi.

ah albatta, mening davrimda menga qachonlaridir esi kelardi... oltmishinchi yillardagi oʻyinchilarda ham shunday oʻzini ishontirish bor edi, nafaqat Adesanyada. O'zbekistonliklar yodda tutsa, mamlakatimizda sportning istalgan turida qoʻllarini yuqoriga koʻtargan har kimning orqa tomonida yoʻlini yopganlar bo'lardi: iqtisodiy inqirozlar, davlat siyosati, hatto oila ichidagi kurashlar. Ammo ular toʻxtamagan — chunki oʻzlarini ishontirganlar edi: "men yoʻlimni oʻzim tanlayman, hech kim bunga toʻsqinlik qila olmaydi". Isroil Adesanya uchun ham aynan shunday boʻldi. 2010-yilda oʻrta vazn toifasida Yevropa chempioni boʻlgach ham, unga qarshi odamlar "bu nima, qora tanli bola Yevropada chempion boʻlishi mumkinmi?" degan savollar bilan kelganlar. Men o'sha vaqtlarni yaxshi eslayman — mening mamlakatimda ham bunday gaplar eshitilgan, lekin Isroilning oʻrnak olish darajasi boshqa edi: u hammaga oʻzi uchun yoʻl ochib bergan. Uning qoʻlidagi qiyinchiliklar roʻyxati: ikki davlat oʻrtasida qolib ketish, iqtisodiy inqirozlar, oila ichidagi zoʻravonlik... bu haqiqatan ham hayotga qarshi kurash edi. Lekin ringga chiqquncha u yengilgan boʻlmagan. 2012-yilda Sidneyda yangi kelgan yigit koʻrinishida ringga chiqqanda, uning qoʻllarida adyol yoʻq edi — faqat oʻzi bilan kurashgan oʻtmish edi. Va u haligacha aytadi: "men oʻziminikini koʻrsataman, hech kim bunga aralashmasin". Shu yillar davomida u oʻzini eng yaxshi texnikasi bilan koʻrsatdi — koʻpchilik unga "boʻshliqdan foydalanayotgandek" tuyuldi, lekin mening davrimdagi boshqa chempionlar ham xuddi shunday tanqid qilingan edi. Masalan, Foreman oʻzining yuqori darajadagi texnikasi va ajoyib kombinatsiyalari bilan chempion boʻlganida, unga ham "faqat boʻshliqdan foydalangan" deganlar edi. Ammo vaqt oʻtib barchasi oʻz holiga keldi: kimdir texnikasi bilan, kimdir magʻlubiyatdan keyin tiklanib. Isroil uchun asosiy sinov 2020-yilda uning birinchi magʻlubiyatidan keyin boʻldi. Odamlar unga: "endi tugadi, chempionatdan ket" dedilar, lekin u oʻzini yigʻdi va oʻn ikki oy ichida qaytdi. Bu magʻlubiyatlar va tiklanishlar orqali oʻtgan yoʻl uning qahramonligini koʻrsatib berdi — chunki u oʻzidan boshqa hech kimga yo'l ochmagan. Shunday qilib, uning hikoyasi mening eski muhabbatlarimga oʻxshaydi: gʻalaba yoʻli qon va ter bilan toʻldirilgan, lekin toʻxtamaganlar uchun gʻalaba shunchaki chempionlik unvoni emas — bu oʻz-oʻzini isbotlashdir.

Avvaliga eshitib qo‘ying, menimcha biz hozir kattaroq bir narsani boshdan kechirgan bolani eshitmoqda — yoshligidan otasini yo‘qotgan, ikki davlat orasida qolib ketgan, iqtisodiy inqirozlar ichidagi oila hayoti zo‘ravonlik bilan to‘lib-toshgan yigitni. Uni "Yevropa chempioni bo‘lishga uddalashgan nigga" deb haqorat qilib oʻtganlar? Ha, men o‘zim ham bunday so‘zlarni eshitganman, lekin shunday vaqtlarda odamlar oʻz qiyinchiliklarini boshqa odamlarnikidan baland qoʻyadigan qilib oʻylashadi. Isroil esa barcha yuklarni oʻz ichiga olgan holda o‘sdi — va hozir ringda oʻzini koʻrsatmoqda. Yoshligida u o‘zi bilan kurashgan, keyin esa butun dunyo bilan kurashish uchun ringga chiqdi. 2012-yilda yangi kelgan yigit sifatida unga qarab: "Omadli bo‘ldi" deb oʻylaganlar ko‘p edi, lekin bu umuman haqiqatga toʻgʻri kelmaydi. Uning qoʻlida hech narsa yoʻq edi — faqat oʻzi bilan. 8-0 koʻrsatkichi bilan 2015-yilga kelib u hali ham "noma'lum" edi, ammo u oʻzini koʻrsatishda davom etdi. Va keyin 2018-yilda birinchi chempionlik — lekin bu uning yoʻlining boshlanishi edi. Odamlarning "boʻshliqdan foydalangan" degani haqiqatan ham eʼtiborsizlik edi. Uning texnikasi, yuzlab soatlik mashgʻulotlari, jarohatlardan tiklanishi — bularning hammasi uning ichidagi "oʻzini ishontirish"ning natijasi. U oʻzining birinchi asosiy jangida 67% KO koʻrsatkichi bilan kelgan edi — va keyin hammasini yaxshiroq qildi. Uning chempionlik mantiysi shundan iboratki, birinchi magʻlubiyatidan keyin ham oldinga siljidi. Ha, men uning yoʻlini bilaman — chunki oʻzimizdek oʻsganmiz. O‘zbekistonda ham iqtisodiy inqirozlar, davlat siyosati, oila ichidagi kurashlar orqali oʻtganlar ko‘p. Ammo toʻxtamaganlar uchun gʻalaba chempionlik unvonidan boshqa narsa — bu oʻzini izlash va oʻzi bilan kurashishdir. Uni "boʻshliqdan foydalangan" deb oʻtirmang — u oʻzining qon va teridan yaratgan odam.

Oh, qani endi, toʻxtab qolishganlar adashgan boʻlsalar, keling hammaning ogʻzidan olishib kelaylik. Sizningcha uning yoʻli *zerikarli* boʻldi? Avvaliga „Yevropa chempioni boʻlishga uddalashgan nigga“ deb haqoratlangan boladek yurgan, qoʻlida hech narsa yoʻq edi — faqat oʻzi bilan kurashgan. Ota yoʻq, iqtisodiy inqirozlar ichida oila zoʻravonligi, ikki davlat oʻrtasida qolib ketish... va hali ham u ringda oʻzini koʻrsatdi, texnikasi bilan, janglari bilan. Uni „boʻshliqdan foydalangan“ deyishning oʻzi shunchaki bezovtalikdan boshqa narsa emas. Mana, eshitib qoʻying: uning birinchi asosiy jangida koʻrsatgan KO koʻrsatkichi 67% edi — va u oʻzini *shu koʻrsatkichi bilan* tanishtirdi! Ammo shundan soʻng uni „demolishing“ deb oʻtirmadilar, avvalgi koʻrsatkichdan *yana yuqoriroq* qilish uchun oʻnlab soatlarni mashq bilan oʻtkazdi. Shuncha jarrohlik amaliyotidan soʻng oʻz tanasini tikladi, oʻynagan ligalarda „qora tanli oʻyinchi“ degan maqollar bilan oʻynadi — lekin u oʻz uslubini koʻrsatib, barchasini ortda qoldirdi. Va uning chempionlik mantiysi? Birinchi magʻlubiyatidan keyin yiqilganda, odamlar „endi tugadi“ deb oʻylaganlar edi — lekin u oʻn ikki oy ichida qaytdi va yangi zarba bilan barchani hayratda qoldirib qoʻydi. Uning uchun gʻalaba nafaqat unvon, balki oʻzini *oʻzi bilan kurashishi* edi. Qani, siz unga „boʻshliqdan foydalangan“ deysiz? Unda ayting — uning qoʻlidagi yukni kim koʻtara oladi? Uning yuragidagi *kuch*ni koʻrmoqchi boʻlsangiz, 2022-yilda uning 36 soniyada yoʻq qilganiga eʼtibor bering — lekin oldinroqki 25 sekundni unutmang, oʻsha vaqt uning hayotini oʻzgartirgan edi. Kimdir unga „belgilangan vaqt“da koʻrsatishi kerak edi, va u koʻrsatdi. Chunki u toʻxtamaydi, oʻzini isbotlash uchun qoʻrqmaydi. Va nihoyat, aytishingiz mumkinmi — uning qoʻlidagi barcha yukni kim koʻtara oladi?

Of! Xonadonim, meni kim o‘zini ularning oldiga qo‘yib olgandek his qildim, shunda… bir vaqtning oʻzida ishlayapti, ringda kuyishlar, oiladagi zo‘ravonlik, iqtisodiy qattiq vaqtlar — albatta bu zo‘r bahona. Uning qoʻlidagi qoʻrquvmi? Yoʻq, uning qoʻllari hech qachon qoʻrqmagan, faqat qon toʻkilgan. Va 2018-yilda birinchi chempionlikni qoʻlga kiritganda, odamlar "boʻshliqdan foydalangan" deb oʻylaganlar edi — lekin unga qarshi chiqqanlar ringdan yiqilib ketar edi. Men oʻzim ham ringdagi vaqtlarini his qilaman, Isroilning oyoq tepishidan oldin koʻrsatgan kombinatsiyalarini koʻrganman… va uni "faqat texnikasi bilan gʻalaba qozongan" deb oʻtirmang! Ularning hammasi oʻsha 67% KO koʻrsatkichi uchun boʻlgan edi, lekin u oʻzini *shu koʻrsatkichi bilan* tanishtirdi va soʻngra ularning barchasini ortda qoldirib, boshqa narsani koʻrsatdi! Uning chempionlik mantiysi esa meni qattiq hayratga soldi — birinchi magʻlubiyatdan keyin koʻpchilik "endi tugadi" deb oʻylagan edi, lekin u 12 oy ichida qaytdi va yangi zarba bilan hamma narsani qoʻldan chiqarib qoʻymadi. Bu shunchaki naflik emas, bu oʻz-oʻzini isbotlashning janri! Odamlar uning qoʻlidagi yukni koʻrmoqchi boʻlsalar, 2020-yilda uning birinchi magʻlubiyatidan keyin qilgan tiklanishlariga eʼtibor berib koʻring — oʻsha vaqtda u oʻzining eng kuchli tomonlarini topgan edi. Va nihoyat, aytishingiz mumkinmi — uning qoʻlidagi barcha yukni kim koʻtara oladi? 🔥💪🔴

Salom, klubliklar! Ha, ha, 36 soniyada yoʻq qilganligi uchun 24 yil davomida yonayotgan yurakni hisobga olmay turib, “qahramon”ga aylantiraman deb oʻylaysizlarmi? Bu javobni ketma-ketlik bilan tugatib, soʻnggi uch oyda uning qoʻlida boʻlgan narsalarni koʻrib chiqamiz — chunki hozirgina uchrashuvdan kelganman, va u boshqa hech narsani eshitmaydi. Xullas, uning chempionligini hisobga olgan holda, bu yil u ikki marta toʻxtadi — avval oyoq mushagi bilan, keyin esa *raqib* zarba berishi mumkin boʻlgan vaqtda. Shuningdek, 2024-yil iyun oyida oʻtkazilgan oʻrta vazn toifasidagi jangda u butun koʻprikni koʻrdi, chunki birinchi raundda 3:49 da gʻolib chiqdi va oʻrtacha koʻrsatkichlar boʻyicha 11-7 boʻlgan edi. Keyinroq eʼlon qilishdi: u qoʻshimcha jarrohlik operatsiyasini oʻtkazmagan va bu holatdagi faoliyatini davom ettirmoqda. Yani, toʻxtamaydi — bu uning shiori. Ammo hozir u oʻzi bilan kurashayotgan vaqt haqida unutmang. Qani, oʻzingizga gapirib, qoʻlingizdagi ushlab turgan *konditsioner*ni koʻrsangiz, qanchadir muddatdan soʻng u faoliyatini toʻxtatadi. Isroilning bu boʻlsam tugadi degan vaqtlari nechta edi? Men oʻzim ham shunday yillarni boshdan kechirdim — akademiyadan chiqib, bitta oʻzi bilan kurashib, keyinchalik barcha zoʻravonliklarga qarshi turib, oʻz yoʻlimni yaratdim. Lekin toʻxtagan vaqtimda *hech narsa yoʻq edi* — bu yaxshi taʼtil edi. Isroildagidek uzoq yillar davomida oʻzini tan olish uchun kurashgan odam hech qachon toʻxtamasligini tushuning. Bu nima? U kishi emas, u allaqachon oʻziga qarshi boʻlgan. Uning qoʻlidagi yukni kim koʻtara oladi? Uni biron bir yengiltaklik bilan oʻylab topmayman, chunki men oʻzim bilaman — ozodlik uchun kurashning qanday ekanligini.

Mana, eshitib qo‘ying, mening shunday vaqtlarni eslaman — 2016-yil, oilam bilan Nukusdan O‘zbekistonda ikkinchi davlat ekanimizni unutib, birinchi marta chiqgan edim. Bozorning koʻchalarida yurib, bir kishi: „Bu qanday narsa, qora tanli bola Yevropada chempion boʻla oladimi?“ dedi. Oʻsha vaqtda men gʻazab bilan: „Bu uning ismi Adesanya, u uchun bu davlatlar oʻzaro urush maydoniga aylanmaydi, u oʻz yoʻlini tanlaydi“ deb oʻylardim. Isroil uchun esa bu yoʻl boshqa boʻlgan — u ikki davlat oʻrtasida qolib ketish, iqtisodiy inqirozlar, oila ichidagi zoʻravonliklarni oʻz ichiga olgan. Uning qoʻlida hech narsa yoʻq edi, faqat oʻzini koʻrsatishga boʻlgan ishtiyoq. 2015-yilda uning koʻrsatkichi 8-0 edi, lekin bu koʻrsatkich orqasida yuzlab soatlik mashgʻulotlar va oʻziga qarshi kurash yotardi. Yana bir nuqta: uning birinchi asosiy jangida koʻrsatgan KO koʻrsatkichi 67% edi — lekin u oʻsha koʻrsatkichi bilan taʼminlangan edi, keyinroq koʻproq ish qildi. Uning chempionlik mantiysi esa birinchi magʻlubiyatidan keyin ham oldinga siljidi. Bu yoʻlni hech kimni davom ettirmagani kabi davom ettirgan odamga qahramon deymaymanmi?

Qani, endi bitta gap bilan boshlayman — 2012-yilda Sydneyga yangi kelgan yigit koʻrinishidagi Adesanya qoʻlida hech narsa yoʻq edi, faqat oʻzini koʻrsatishga boʻlgan ehtiyoj bilan ringga chiqdi va hamma unga "boʻshliqdan foydalanayotgandek" deyishdi. Mana, shuni tushunishing kerak: uning KO koʻrsatkichi 67% bilan birinchi asosiy jangiga kelganida, bu raqam orqasidagi yuzlab soatlik mashgʻulotlar, jarrohlik amaliyotlaridan soʻng oʻz tanasini tiklagan va iqtisodiy inqirozlar ichida oʻsgan odamning nafasi edi. 2020-yilda birinchi magʻlubiyatidan soʻng 12 oy ichida qaytib kelganida, u barcha uchun "endi tugadi" deb oʻylagan vaqtda oʻzini yana isbotladi — bu nafaqat chempionlik mantiysi, bu oʻz-oʻzini qahramon qilish edi. Va toʻxtamanglar — 2022-yilda u 36 soniyada yoʻq qilganida, oldinroq 25 sekund davomida oʻz hayotini oʻzgartirgan vaqtni unutmanglar. Chunki Isroil Adesanya uchun gʻalaba nafaqat unvon, bu oʻzini oʻzi bilan kurashish, oʻz yuragi bilan kurashish va iqtisodiy inqirozlar, oila zoʻravonligi va ikki davlat oʻrtasida qolib ketish orqali oʻtgan yoʻlning oʻzi gʻalaba edi. Sizningcha, qoʻlidagi yukni kim koʻtara oladi? Ha, men buni allaqachon bilaman — oʻzini oʻzi boshqarayotgan odamning qoʻli hech qachon qoʻrqmas.

2012-yildan beri unga "boʻshliqdan foydalangan" deganlarni eshitib kelaman va hozir ham oʻsha soʻzlar eshitilyapti — lekin men shuni ochiqchasiga aytaman: bu odamning qoʻlidagi yukni koʻtarish uchun bir necha hayot kerak boʻlar edi. Uning yoʻli faqat gʻalaba koʻrsatkichlari bilan oʻlchanmaydi — bu qon va teri bilan yozilgan hikoya. 54,7% KO koʻrsatkichi bilan u oʻzini *shu koʻrsatkich orqasidagi ish bilan* tanishtirgan edi, keyinroq 67%ga erishgan. 2018-yilda birinchi chempionlikni qoʻlga kiritganda, bu uning 8-0 koʻrsatkichi bilan boshlangan yoʻlning davomida sodir boʻlgan — lekin uning qoʻlida hech narsa yoʻq edi, faqat oʻziga qarshi kurash. 2020-yilda birinchi magʻlubiyatidan soʻng 12 oy ichida qaytib kelganida, barcha uchun "endi tugadi" deb oʻylagan vaqtda u oʻzini yana isbotladi. Uning 36 soniyada yoʻq qilganligi orqasida 25 sekund davomida oʻz hayotini oʻzgartirgan vaqt yotadi. Bu odam iqtisodiy inqirozlar, oila zoʻravonligi va ikki davlat oʻrtasida qolib ketish orqali oʻtgan yoʻlni hech qachon unutmadi — shuning uchun uning gʻalabalari nafaqat unvon, balki oʻzini oʻzi qahramon qilish edi. Va nihoyat: qoʻlidagi yukni kim koʻtara oladi? Bu savolga javob berishga hech kimning huquqi yoʻq — chunki bu uning hayoti va uning koʻrsatgan harakati.