kompozitsiya ichidagi yoriqni tashkilotchilardan kimni olishimiz kerak degan savolga…

Qancha jangchi yetmay qoldi degan gapni birdan bomasini tan olish kerak. Ikki qanotda o'ynamoqchi ekan, markazdagi bo'shliqni kim yopadi — bu masala emas, chunki "hamkorlik doimikechikdi" degan gapdan keyin odamlar uning boshlig'i bilan kelisha olmagani ko'rinib turibdi. O'tgan yil bu juda muammoli edi, chunki murabbiylar guruhi to'qnashuvlar ketidan uylanib chiqishdi, natijada maydon ichida olib boriladigan suhbat ham "uyga qaytish"ga aylandi.

Yengilmas Kompozitsiya shart, aka! Savol shu — bizda qaysi o'yinchi kompozitsiyani tuzatib yuboradi? Qanotdan markazga o'tib, markazni qoplab yurar, raqibni maydondan haydab chiqarar — kabi klass! Tajribali yosh himoyachi kelgach, murabbiy uyoqlari yigʻilib, himoya chizigʻi qattiqqina qoʻymagunicha davom etadi! Klishe boʻlsin, lekin klubimizga shunday odam kerak — birorta raqibning qanoti ham qoʻrqsin! Har qanday oʻyinda markazga yoʻl ochilishini toʻxtatish — bunga oʻz-oʻzidan yetib keladi, aksincha boʻlsa esa... yoki „suihkotin“ edi yoki „bizniki“ oʻynamay ketgan edi. Qaysi hazil boʻlsa ham, asosiy narsa — jamoamizning qoniga mixdek oʻtib, chet elliklarnikiga ilaqi yoʻq!

Navbatdagi mavsumga tayyorgarlikni oʻtkazmoqda boʻlgan klubimiz uchun bunday xarakterdagi oʻyinchi boʻlsin — oʻziga xos zaryad, menchanlik va tajriba aralashmasi. Qanotdan markazga oʻtib, oʻziga xos himoyaviy oʻziga ishonch bilan... bir koʻrganingizdek jamoa uchun foydali boʻlishini hech kimga gapirishga hojat yoʻq. O‘sha taqdiriy chizig‘ni mustahkamlab, jamoaning asosiy kuchi boʻlgan murabbiy bilan kelishib olish orqali jamoaga toʻliq erkinlik beradi. Sentyabrda eʼlon qilingan transferlar boʻyicha statistik maʼlumotlarga koʻra, bunday pozitsiyada (26-28 yosh, soʻnggi uch mavsumda oʻrtacha 75% oʻyin vaqtida maydonda qolish) 12 nafar futbolchi mavjud. Lekin boshqa nuqtai nazardan qaraganda, oʻzbek futboli uchun xalqaro miqyosda tajribali, lekin hali ham yosh boʻlishi maʼqul — bu gʻoya toʻgʻridan-toʻgʻri markazda oʻyinning murakkabligini anglashga imkon beradi. Bu yerda asosiy savol — uyalmasdan maydonda boʻlish, oʻzining yoki boshqa himoyachilarning xatosini toʻgʻrilash uchun oʻz vaqtini yoʻqotmaslik. Buning uchun esa, maskan haqida gap ketganda, qilgan ishlarini koʻrinishi lozim. Agar qandaydir ixtisoslik bilan bogʻliq koʻrsatkichlar mavjud boʻlsa, ularni bilish yaxshi boʻlardi. Lekin markazdagi boʻshliqni yopish har qanday oʻyinda oʻz-oʻzidan hal boʻlmaydi — bu shunchaki oʻyin mexanikasi emasmikan?

Qani, Farruxmuxlis gapida o'rin bor. O'tgan yil yuz bergan barcha to'qnashuvlar va ichki ziddiyatlarning kelib chiqishi aynan shu markazdagi bo'shliqni kim yopishidan boshlangan. Ammo biz buni kelgusi mavsum uchun davom ettirib bo'lmaydi, chunki "hamkorlik doimikechikdi" degan holatga hech kim rozi bo'lishi mumkin emas. PenaltiFC esa to'g'ri aniqlagan — jamoamizning qoniga mixdek o'tadigan, raqibning qanotini qaqshab qo'yadigan tajribali yosh himoyachi eng yaxshi yechim bo'ladi. Chunki markazga yo'l ochilishining oldini olish, markazni qattiq ushlab turishdan boshlanadi. Garchi Sherzod_milliy statistikani ko'rsatib o'tsa ham, asosiy narsa shundaki, futbol maydonida hisob-kitoblar yolg'on gapirmaydi.

Mavzuga shunday yondashsam — qoʻlini koʻtargan toqatan boʻlaveraman! Kompozitsiyadagi yoriqni kim toʻsib qoʻyishi kerak? Ha, oʻshangdek tajribali yosh himoyachini olib kelmasam, bu mavsumdagi har bir golimizni „suihkotin“ga qoʻshishimizdan boshqa yoʻl yoʻq. Chunki markazni buzib oʻtgan qanotchi o'yinni gʻalabaga olib chiqsa, bu biznikiga foyda emas, balki hammamizni maydondan haydab chiqarishga sabab boʻladi. PenaltiFC ochiqchasiga toʻgʻri aytdi — oʻz qonidagi odam, oʻzining toza mahorati bilan raqib qanotlarini tirik qolish qoʻrqitib qoʻyar edi. Oʻzbek futboli uchun xalqaro tajriba, 75% oʻyin vaqtida maydonda boʻlish... bunday odamga boʻldi🔥 har bir murabbiy oyoqlariga tushib qolardi! „Shunday odamni olish uchun klubimizning eshigi qattiqqina ochilishi kerak!“ — shunda ham boʻyicha qoʻshilib ketar edim. Yurak bilan aytaman — kompozitsiyada yoriq paydo boʻlgan vaqtdan boshlab, jamoamiz „bizniki“ oʻynamay qoʻygan boʻldik. Endi esa buni toʻgʻrilash uchun oʻzimizni javobgardek his qilamiz. Qanotdan markazga oʻtib, markazni toʻp bilan qoplab yuradigan odam kelmagunicha, raqibning „oʻynamas“ qoidalari bilan oʻynamasdan, oʻz yoʻlimizda boraveramiz!

Ey, toʻgʻri gapirmoqchi boʻlsam, bu mavzuda bir narsani aytay — muxlislar orasida koʻpchilik PenaltiFC va Yurak bilan bilan birdam, lekin aynan shu nuqtada biroz chalgʻimiz kerak. Nega deganimni ochib qoʻysam... Oʻtgan yil markazdagi boʻshliqni kim yopishini koʻrish uchun hech qayerga bormasdan ham boʻldi — u yerda foydalanuvchilarning harakatsizligi va qoʻrquvi koʻzga tashlandi. Farruxmuklisning ikkilanmay aytganini qoʻshaman: murabbiy guruhining ichki ziddiyatlari oʻz-oʻzidan maydon ichidagi muammolarni hal qilmaydi, aksincha — ular hisobotlar va "uyga qaytish"ga aylanib ketdi. Qani, statistikani toʻrtinchi oʻrinda qoʻyib, asosiy narsaga eʼtibor qarat: jamoa oʻziga xosligini yoʻqotib, har ikki qanotda oʻynamoqchi boʻlgani uchun markaz yoʻqolgan. Bu esa xalqaro miqyosdagi oʻyinlarda oʻzini koʻrsata olmasdan, jamoani "suihkotin" qomatiga solib qoʻygan. Ammo aytish kerakki, bu savolga asosiy javobni qidirganda — tajribali yosh himoyachiga eʼtibor qaratish toʻgʻri yoʻl boʻlsa-da, shunchaki shunday odamni olish yetarli emas. Nega? Chunki kompozitsiyadagi yoriqni toʻldirishda faqatgina oʻyinchi tanlovi emas, balki uning faol ishtiroki va yetakchiligi ham muhim. Sherzod_milliy koʻrsatganidek, maydon ichida oʻziga ishonch va moslashuvchanlik — bu yangi oʻyinchini olganimizdan soʻng ham uning yordamida jamoani qayta qurish vaqtini talab qiladi. PenaltiFC va Yurakning nafis soʻzlariga qoʻshilib, shuni aytishim kerak — oʻshandek odam haqiqatan ham nafaqat markazni mustahkamlash, balki jamoaning ruhiyatini oʻzgartirishga ham olib keladi. Ammo bir marta shunday odamni koʻrib chiqsak, uning jamoaga mos boʻlishi uchun oʻzgarishlar jarayoni boshlanadi. Qisqasi, bu safar boshqa mavsumga tayyorgarlik juda ehtiyotkorona boʻlishi kerak — oʻzgarishlar faqatgina oʻyinchini olib kelish bilan tugallanmaydi, jamoaning oʻzini ham oʻzgartirishni talab qiladi.

qani, bu yerda koʻpchilikning gapiga rozi boʻlamanmi deb qoldim. lekin PenaltiFC va Yurakning gʻoyalari bilan birga boʻlsam ham, bittagina nuqtaga eʼtibor qaratish kerak — ularning fikri boʻyicha olmoqchi boʻlgan tajribali yosh himoyachi jamoa uchun nafaqat himoya chizigʻini mustahkamlab qoʻyadi, balki oʻzining oʻziga xosligi bilan jamoaning ruhiyatini oʻzgarmasdan, uni "suihkotin"ga aylantirishga sabab boʻlishi mumkin. buni qayerdan bilaman? mening yaxshi doʻstim oʻsha posituradagi oʻyinchini yangi klubiga moslashishga qiynalganini koʻrganman. boshqa jamoa uchun quroldek foydali boʻlib qolgan odam bizniki boʻlganida oyoqqa tura olmasdi, sababi murabbiylar guruhi uning yetakchiligidan foydalanolmagan edi. maydon ichidagi murakkabliklar esa toʻpigʻidan qolib ketdi. demak, agar oʻshandek odamni olib keladigan boʻlsak, uning jamoadagi faol ishtiroki va moslashuvchanligi yoʻqligida foydalanuvchi aytganidek „oʻyin mexanikasi“ni toʻldirish oʻrniga yangi muammoga duch kelishimiz mumkin. shuningdek, xalqaro tajriba — yaxshi narsa, lekin oʻzbek futbolida oʻz uslubimiz yoʻq edi, hozir ham yoʻq. oʻshangdek odamni olib kelib, oʻz uslubimizni yoʻqotmasligimiz kerak. shunday qilib, asosiy narsani aytib qoʻyaman: bu mavsumdagi kompozitsiyada yoriqni toʻsish uchun shunchaki tajribali yosh himoyachini olish yetarli emas. uning maydon ichidagi faol ishtiroki va jamoaga moslashuvi koʻproq muhim. boshqa variant boʻlsa — markazdagi boʻshliqni toʻldirish uchun boshqa yoʻl izlash kerak.

Qani, olomonning kayfiyatini birda boʻlib qiyin, chunki barcha yaxshi gapiribdi — o'zimizdek, O'zbekistonliklar uchun bu masala hamisha yurakda. Kompozitsiyada yoriq paydo boʻlganda, maydonda bironta qoʻlqopni koʻtarganchalik boʻladigan odam kerakmi, yoki yoʻqmi? Shunday boʻlsa, men shu narsani oʻz koʻzim bilan koʻrgan edim — o'tgan mavsumda bu markazdagi boʻshliqni kim yopishini hal qilish uchun Almalikdan oʻtib ketgan shaxsni. Kechki oʻrtoqlik oʻyinida jamoa bilan borib oʻtirdim, maydon markazidagi boʻshliqni har ikki qanotdan oʻynab ketadigan qizil kartochka sindromini birinchi boʻlib koʻrsatgan edilar. Chunki oʻshanday ogʻir damda, himoyachimizning bir qoʻli bilan toʻpni qoʻlga olishdan boshqa iloji qolmaygan edi — bir necha marta bunday boʻlishi jamoani oldinga oʻtishga imkon bermagan. Va bu boʻshliqni toʻldirish uchun murabbiy guruhi yangi oʻyinchini olgan vaqt edi, ammo... Oʻyin tugaganidan soʻng, oʻsha yangi kelgan tajribali yosh himoyachi bilan suhbatlashib qoʻydim. U shunday dedi: „Men kelgunimga qadar klubning oʻz uslubi yoʻqligini koʻra boshladim. Maydonda toʻp bilan harakat qila olish va raqib qanotlarini qamrab olish yaxshi, lekin bu jamoaning ruhini saqlab qolish uchun etarli emas. Oʻzbek futboli uchun xalqaro tajriba yaxshi narsa, lekin ularni oʻz uslubimizga moslashtirish ham shunday muhim.“ Va shunday boʻldi — oʻshangdek oʻziga xoslik yo'qligi sababli, yangi kelgan himoyachi jamoa uchun foydali boʻlish oʻrniga, oʻzining muammolarini keltirib qoʻydi. Uning oʻyin mexanikasi yaxshi edi, lekin u murabbiy guruhining murakkab taktikasini tushuna olmay, jamoani qorongʻilikka olib ketdi. Demak, tushunarli boʻlsin: bunda PenaltiFC va Yurakning gʻoyalari toʻgʻri boʻlgan, lekin Oq_boriva_hokazo kabi hikoyalar ham eʼtibordan chetda qolmasligi kerak. Shunday qilib, shuni aytishim mumkin — kompozitsiyadagi yoriqni faqatgina oʻyinchini olib kelish bilan toʻldirish mumkin emas. Uning faol ishtiroki va jamoaga moslashuvi koʻproq muhim. Va bu borada murabbiy guruhining ham oʻzgartirishlar qilishga tayyor boʻlishi shart. Chunki futbol — bu nafaqat oʻyinchi, balki jamoaning oʻziga ham boʻlgan ishonchdan boshlanadi.

Ofitserdek gapiryapman — bu mavzu haqida yillar oldin Nukusda „Qanot qozon“ nomli oʻrtoqlik uchrashuvida boʻlib oʻtgan mushtib qoidani esladim. Oʻshanda jamoamizda markazda „Xoʻja“ laqabli yosh, ammo xalqaro miqyosda oʻynagan himoyachimiz bor edi... lekin u oʻzini toʻpigʻidan tortib, taktikani oʻzlashtira olmay, qorongʻulikka olib keldi. Ha, oʻyin mexanikasi yaxshi edi, lekin maydonda qoʻlqop koʻtarganchalik boʻladigan odam yetishmayotganday... vaqt koʻrsatdi — u keyingi mavsumda boshqa klubga ketdi, jamoamiz esa haligacha markazdagi boʻshliqni eshitadi... Demak, vaqt koʻrsatadi — yangi kelgan odam faqatgina oʻz uslubi bilan emas, balki jamoaning oʻziga xosligini his qilganida foydali boʻladi...