o'zbek futbolining buyuk sardori Ilia Topuriya yuridagi cheksiz g'urur
xuddi shunday gaplar eshitilardi men bola paytidan — Toshkentning qishda o'chmagan chiroqlari, "Paxtakor" stadioni atrofidagi kuzgi hushbo'y yoqimli qor hidi... o'shanda edi, 1990-yillarning o'rtalari, o'zbek futbolining quvonchini his qilardik hali hech narsani bilmasdan, lekin his qilardik: ilhomli yuraklarning biriga Ilia Topuriya qanotida yurganidek his qilardik
o'shanda "Temiryo'lchi"da o'ynar edilar, mening uydan stadionga piyoda borish mumkin edi — kun davomida ustaxonada do'kondorlik qilib, kechasi yetarli bo'lmasam ham, dushmanni pastki qavatdan yuqoriga chiqarib yuborar edim, ahh bu o'zbek futboli qanday gullab-yashnardi shu yerlarda...
Ilia haqida eng avval eslar ediki, yosh, ammo butunlay oldinda yuradigan maydon yuragi — o'yinga boshlang'ichdan boshlab, 28 daqiqada raqibning 11 metrlikini to'shardi, keyin esa qarshi hujumga chiqib, o'z jamoasini o'tkazib berardi. bu vaqtda stadionda "Topuriya! Topuriya!" deb qichqirishardi o'g'il bolalar, erkaklar va hatto beva ayollar ham.
keyinroqroq eslar ediki, Osiyo chempionligidagi boshliq yuragidagi cho'ntagidan chiqqan g'alaba — 2007-yil, keyinchalikroqlar esa terma jamoa bilan xalqaro miqyosda o'ynab yurgan vaqtlardagi shunday o'zi ilhomli boshqa voqealar...
ahh, ularning futbolini tomosha qilib yotganimni eslayman — ularning o'yin uslubi o'shanda shunday edi: himoyachilar ham hujumga otlar edilar, hujumchilar esa qarag'aydek kurashardi. Ilia esa o'zi shunday yurardi, yurakday — biroz oldinda, biroz orqa tomonda, lekin har qachon ham qaytararib yuborardi shunchaki ishonib...
o'shanda hech kim statistikaga berilib qolmagan edi, lekin har biri bilardi: Topuriya o'ynaganda — u o'zini va jamoani aylantirardi.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Temiryo'lchining yangi mavsumi boshlanardi, men esa "Qo'rg'oshin" nomli o'rta maktabning to'rtinchi qavatidan stadion tepasini ko'rib turar edim — nonushta uchun olgan 500 so'mdan qolgandan olma olma choyini ichar, eshitilar edi piyoda yo'ldan kelayotgan "Paxtakor"ning navbatdagi muxlisi qoʻshigʻi, yetib kelmasam ham, ichimlikning issiqligi yetar edi. Oʻsha vaqtda qoʻllarimda Topuriya libosining kichraytirilgan nusxasi bor edi — boshqa hech kimda yoʻq, faqat meningcha oʻzimniki. Qandaydir bir vatanparvarlik hissiyati edi, stadionga kelib, kichraytirilgan forma kiyib, uning harakatlarini kuzatib oʻtirardim: bu qaysi odammi, yaxshi tushunar edim, u oʻz jamoasini 2007-yilgi Osiyo chempionatining yuragiga aylantiradi, qattiqqoʻlligi bilan tanilgan qarshilarni esa oʻzining "ilhomli yuragi" bilan bezatadi!
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
Ochigʻini aytaman, mana oʻshanda shunday bir gapni eshitib qolgan edim: „Topuriya oqsoqoldek kelsa ham, yuragi kulganda tugʻardi“. Yozgi kunlarning birida boshqa oʻrta maktab oʻquvchilari bilan stadionning toʻsiniga suyanib oʻtirar edik, quloqlariga „Ilhomli yurak“ qoʻshigʻi kelar edi, ammo ularning barchasi oʻsha tunda Ilia Topuriya „Temiryoʻlchi“ formasi bilan maydonga tushganda oʻz-oʻzidan olib oʻtirar edi. Uning qoʻllaridagi paslar oqimday ketar edi — qachonki oyoqlaridan birini koʻtarib, toʻpni yoʻllasa, tomoshabinlar orasida „Vaaay!“ degan ovoz koʻtarilar edi. Oʻylayman, mana shu zahoti oʻzimning qoʻlimga uning kichraytirilgan formasini kiyib olgan edim va u oʻyinni tugatgandan soʻng, ular maydon atrofida aylanib yurar ekan, ularning har bir qadami men uchun Vatan ramzi kabi edi. Albatta, oʻsha vaqtda statistikaga berilib qolmagan edik, lekin ichimizdan biri qoʻngʻiroq qilishdi: „Oʻzbekiston chempioni boʻlishi mumkin!“ — chunki uning yuragi maydonda xuddi quvonch tarqatardi.
Avval ROIingni ko'rsat 😏
Of qani endi, albatta, o'zingizdan eʼtibor berishadi — shunday qilib boshladim chunki, shu 90-yillarning o'rtalarida yigitlar allaqachon Topuriya formasini kiyib olgan edilar, lekin yuragini? U hali o'zining yuragini topmagan edi! 😂😂
Bir kuni men qoʻllarimda kichraytirilgan Topuriya formasi bilan "Paxtakor"ga kelgan edim (o'zim ham hech qachon forma kiyishmaganman, lekin bu safar maxsus qilingan) — of qani endi, 500 so'm uchun olingan salqin choyimni ichar edim, nimadir sovuqqa qarshi kurashayotgandek... Staaaadionning ochilishidan oldin mushtlashib ketgan ovozlarni eshitdim: "Topuriya qoʻrqardi!" — degan edi bir erkak. Men qandaydir yo'lda yurib edim, shunda To'pura taxallusini olgan bir opa yigitni ko'rdim, u oyoqlarida eski-ko'k tuflilar bilan zudlik bilan "o'zini ilhomlantirmoqda". Uni koʻrib, sen qandaydir kechirasan va oʻz formasini unga hadya qilishni xohlardingmi? Yoʻq, men shunchaki uning orqasidan yugurdim — yigit oyoqlarida tupurib, maydon markaziga yaqinlashardi, men esa oʻz-oʻzimga "Topuriya choy ichadi, Topuriya choy ichadi" deb muttasil takrorlab yurardim. 🤣
Nimadir gʻalati boʻlgan — uning boʻyi mendan qisqa edi, lekin maydon esa uning nariyatida edilar! Va keyin... **BOOM!** Uning birinchi bosqichi — qattiq, ammo aqlli, deyarli maydonda "top-top" ovozini eshitdingmi? Qat’iy nazar, to'sha! 11 metrlik toʻpning yoʻli xuddi elektrodan oʻtayotgandek edi — TOPURIYA! 🏃♂️💨
Stadionda ovoz qoʻyildi: **"TOOOOOPURRRIIIIYA!"** va men ham baqirdim — ammo uyumda. Chunki men oʻz formasini unga berolmagan edim va hozirgina oʻz libosimni yechib, uni unga "sovgʻa qilishni" o'ylayotgan edim... lekin u allaqachon oʻz formasini maydonga kiyib kelgan edi. 😭🍿
Shunday qilib, shunday qilib — oʻshanda statistikaga berilib qolmaslik kerak edi, chunki agar Topuriya o'zi statistikani hisoblaganida, u butun mamlakatni mag'lubiyatga uchratardi! Va men... men oʻz formasini yechishga vaqt topolmagan edim. Lekin boshqa safar — boshqa safar!
Bu yerda faqat menla jiddiyman — u ham arang.