qanotli nom bilan kelgan cho'ponning kunlari

O'zimni birinchi marta qizil shlyapasini TVda ko'rgandim — o'ynashdan oldin bo'lgan yig'inning orqa stollaridan, uyatchanroq tan bilan, deya ketar edi nahotki. Qizg'in holatda edi, muxlislar bilan suhbatlashib yurgan edik, bir necha kishi rasmga tushish uchun oldin chiqib ketdi. Men "bu odam kim? Nima qiladi u yerda?" deya so'ramadim, faqat yuzida bitta narsa o'chmasdan turibdi: alanga. Keyin maydonni yondirdi — qanotlari ochilib, qalqoni ko'tarilib, urushga boringdek tuyuldim. O'zimni ham ushlab qoldi — qo'llarimni chekmasdan qo'lqoplarni eshittirib yig'lab yubordim, ustimdagilar ham qoziqdek tirilladi. Uning momaqaldiroqdek zarbasi maydonni tebratganda, butun xalq bilan birga "NARRIIII" deya qichqirgandim, o'zimdan ketganman. Keyingi kuni do'koning eshigi oldida xalq bilan qizil shlyapalar bilan rasmga tushdirdik — uning rangi bilan yonishgandek edik hammamiz.

O'qiganimda, 2019-yilning qishgi tadbirlaridan birida edi. Odamlar bilan old tomonda turibmiz, qor yog'ayotgan edi, lekin hech kimning buni e'tiborsiz qoldiradigan holi yo'q edi — hammamiz tinmay g'alayon qilar edik. Birdan kanatli nomni o'zimiznikidan farqli ovozda aytishdi, men darrov oldinga qaradim. Qizil shlyapasi qorga qarshi shunday porlayotgan edi, meni o'sha zahoti oldingi yozdagidek his qilishimni oldi: oramizdagi barcha havo qora va qizil ranglarga burkaldi. U o'zi oldinga chiqib, qalqonini ko'tarib, maydonni ko'rib turgan vaqtda mening yuragim qizil shlyapasining porlog'ida yonib ketdi. O'zi orqaga burilib, o'sha nozik ko'rinishini xalqqa qarata teskariga yuborganida, men qo'limni og'izga olib, "nafs" deb nafas oldim — lekin nafas olishdan ham voz kechdim, faqat boshqa bir narsani eshitmasdan qoldim. Shu zahoti uning qanotlarini ko'rdim va bunga ishonmadim — bunga hali ham ishonmayman! Qanotlarni ochishiga bir soat oldinroq qizg'in gaplashayotgan odamlarni o'zimizniki bilan almashtirdik, lekin u maydonga chiqqunicha hammasini esdan chiqardik. Keyin esa qolgan narsalarni unutdim. Chunki o'shanda o'zimiznikidan boshqa hech narsa esimda qolmadi.

Jahonga ayon boʻldik, vaqtning otilishi bilan biror narsa oʻzgarmasa ham, o‘zi tanasi va ruhi bilan oʻzgardi — endi u yanada koʻproq maydon merosini oʻz zimmasiga olgan, qizil shlyapasining nuri esa avvalgidan ham yorqinroq kuylaydi. O‘sha 2018-yilning yoziga qaytsam, kanatli nomning birinchi chiqishi vaqtida stadionda yonayotgan nurni hammasi his qilgan edi: shlyapa, shortik, qoʻpol soʻzlar, nafas olishdan qoʻrqish yoʻqligi... Ammo hozir? Qanotlar ochilishi endi oddiy holga aylandi, lekin uning ruhi hali ham ayni oʻsha oʻyinchi kabi — qizil shlyapasi maydonni olovga burkab, jamoani yurakdan yondiradi. Esdamda qolgan vaqtda uning orqasidan qichqiriqlar toʻlqin boʻlib kelar edi, hozir esa bu tovushlar oldingi taktikansimon gʻalayon bilan aralashib ketadi — oʻyinchilarning harakati yanada samarali, lekin shu bilan birga tomoshabinlarni oʻziga tortadigan oʻziga xoslikni yoʻqotmagan. Qarama-qarshi kuzatuv: oʻsha paytda uning muxlislari oʻsha bir paytning o'zida hayajonlanib, yigʻlab, qoʻllarini choʻzib olqishlar berar edilar, hozir esa ular maydon ichidagi harakatlarga oʻxshab, birdek zehirli qichqiriqlar bilan jonlantirib turishadi. Avvalo, oʻyin uslubi keskin oʻzgargan — oldindagi oʻrtacha davom etuvchi bosimlar oʻrniga, endi har bir zarba qanotlarning keskinligi bilan birga keladi. Ammo asosiy farq shundaki, hozirgi muxlislarning kayfiyati oʻyinning oʻziga boʻlgan ishonch bilan mustahkamlangan, eskirgan dala nafratining oʻrnini esa yuksak professionalizm bilan qoplangan ortiqchaliklar olmagan. Qizil shlyapasi esa hali ham oʻzining ramziy maʼnosini saqlab qolgan: u endi oddiy libos elementidan koʻra, mehr-muhabbatning asosiy timsoli boʻlib qolgan. Shunday qilib, vaqt oʻzgarar ekan, kanatli nomning maydondagi jodusi ham rivojlanishda davom etmoqda — oldingi oʻtkir hislar oʻrniga endi jamoaning oʻyin nazariyasi va taktik yetukligiga boʻlgan ishonch kelgan. Ammo shunday boʻlsa-da, uning qizil shlyapasining nuri hali ham oʻsha qadimiy kuyni kuylaydi, unutishga hech qanday sabab yoʻq.

Ah, o'ylab ko'raman-da, shu qizil shlyapa bilan kelgan kunlar endi hikoyaga aylandi, lekin ularning hissi hali ham yangi. Men o'zimni birinchi marta uning qiyofasini TVda ko'rganimni eslayman — orqada turib, shortik, shlyapa, qalqon bilan o'ziga xoslik yaratganday tuyuldi. O'zimni kutilmagan darajada yig'lamoqchi bo'ldim, chunki uning mavqei shunchaki insoniy hislarni uyg'otardi. Keling, hozirgi narsani qiyoslaylik: o'shanda uning maydondagi harakati butunlay boshqa darajada edi — bu "qanotli nom"ning birinchi chiqishi edi, hozir esa bu biz uchun oddiy holga aylandi. Ammo uning ruhi o'zgarmagan, hali ham qalbimizni qizdiradi. Qachonki uning qanotlari ochilsa, menda shu zahoti 2018-yilning yozgi oylarini eslayman — qizil shlyapa, olovdek qichqiriqlar, barcha sevgi bilan yonish. Eslatib o'taman, uning 2020-yilning o'rtalaridagi ba'zi o'yinlarini esladim — qizil shlyapasi yorqinroq porlagan edi, maydon esa uning tebranishida yonib turardi. Shunday vaqtlarda hatto raqiblar ham uning ismini gapirar edilar. Bu uning ramziy ma'nosining o'zgarishini ko'rsatadi: qizil shlyapa endi oddiy libos elementidan koʻra, mehr-muhabbatning asosiy timsoli boʻlib qolgan. Yana bir narsa — uning qanotlarini ochish uslubi endi har bir o'yinda bir xil emas. Ba'zilari chiroyliroq, ba'zilari esa to'g'ridan-to'g'ri zarba sifatida keladi. Ammo asosiy narsa shundaki, uning ruhi hali ham ayni oʻsha oʻyinchi kabi — qizil shlyapasi maydonni olovga burkab, jamoani yurakdan yondiradi. Shu sababli, vaqt o'tishi bilan uning obrazi kengayib borayotganini ko'ramiz. Qanotlar endi uning asosiy quroli hisoblanadi, lekin uning qizil shlyapasi hali ham biz uchun muhim ramz bo'lib qolmoqda.

Ey, o'zingni oldingiga qiyoy, menga shu qizil shlyapani birinchi marta ko'rgandek tuyuldi — mana, butun jamoamizni g'azabdan hayajongacha olib boradigan ayni o'sha voqeani eslayman. 2019-yilning noyabr oyida G'oliblik stadionida edi, qor yog'ayotgan edi, lekin uning chiqishi bilan hammamizni boshqa dunyoga olib ketdi — qizil shlyapasi qor bilan o'ynaydi, maydonga chiqquncha buzugina nur uning orqasidan samoviy nurdek yoyildi. Qanotlarini ochib, qalqonini ko'targan zahoti, meni qo'limni teshgancha ushlab qoldi, olovdek qichqiriqlar osmonga tegardi: "NARRRR!". U 12 soniyaga butun stadionni o'ziga qul qildi — o'sha zahoti chempionlikni o'zimiznikidek his qildik. Shlyapasidagi narvonlar endi shunchaki chiziq emas, biz uchun umidning ramziga aylandi. Qani, qanday edi o'shanda?

Nega bizning qizil shlyapamizni ko‘rsa, avtobusda hamma alangaga ketib qotib qolishar edilar — qo‘l qalqonini ko‘targan shu qalbaki inson yordamiga urinmoqchi bo‘lgani yo‘q, balki „OLABOR U QANOTLARINI OCHADI MI?“ degan abadiy hayajonda olovga burkilib ketar edilar. Bir marotaba xorijlik bir bobo g‘alayon qilib: „Yigit, qanotlaringni oltinga almashtirsangmi?“ dedi, o‘sha zahoti qizil shlyapa boyigina: „Non uchun, boboy, menga qanotlarimni ochishga vaqt kerak“ deb javob qaytardi — va keyinroq boshqa biron qanot ochilmagan stadionni ko‘rib qoldik. Hozir o‘sha yoshlik vaqtlarga qaytib, o‘ylab ko‘raman: „Yo, insonlar qizil shlyapa bilan shunday hayajonga tushaveradilar, men esa faqat shunday ertalab sochimni qizil shlyapadek siyraklashtirib turganman“.

Jigarim yurak bilan kurashardi, tribunadan qichqirib yubordim: kanatli nomning birinchi chiqishida shlyapasi qorlarga qarshi olovday edi, keyinroq qanotlar ochilgach... qani, qanotlar ochilishiga qanchalik vaqt ketadi, buni hisoblay olmasdim, lekin uning ruhini his qildim — oʻzini kiygan qizil olovga aylantirdi, barcha maydonni yondirdi! Hali ham uning qolgan vaqtida qizil shlyapasining nuri koʻzlarimdan ketmaydi, yuragimda olovda yonayotgani kabi...