sariq qalqonlarga qarshi bo'lib futbol tarixida yozilgan chizikchalar
qani edi, drikuslar, o'sha 2016-yilgi chempionlar ligasi finali eshitibgina, endi yuragimdagi olovni his qilmay qolaman. oʻsha tunda xiva tilidagi so'zlar ham shaharliklarnikidan farq qilar edi, gapiramiz ya'ni. xorazmli oilalarning uyida chiroq yoqilsa — degani bayram kayfini eslatardi, ya'ni. pena to'pni uddalab, maydonni yorug'likka cho'mdirib qoʻygan paytni koʻrgan odamlar qayerda boʻlmasin, doʻstlariga qoʻngʻiroq qilib: "qoling, oʻtirib boʻling, shu laqay shouni toʻliq tomosha qilamiz!" deb xursand boʻlishar edi. keyin esa men shu Paytlike stadioniga tikilib qolgan qorongʻulikni uydagilar bilan birga ogohlantirdim — "Endi baribir ularni qoʻl koʻtarishadi!" deb. uxlayotganlarga qaramay, xonada chiroqlar yonib ketdi. hamma nimadir tugaganini, chempion boʻlishganini his qilishdi.
o'sha dam olish kunlarida Xiva bozori ham oʻziga xos gʻalaba kayfiyatida edi. doʻkonlar qoʻliga ilk ertagi bilan xalq devorlarga yozilgan laqablarni va gʻalaba yozuvlarini oʻrnatdi: "sariq qalqonlarni yengdik!" deganlarcha. keyinchalik esa televizor ekranlari oldida oʻtirib, penaning hazil-mutoyibalarini eshitardik — "yana bir bor yuqori darajadagi maydonni yutqazmadingiz!" deya. oʻsha yillarda toʻp bilan aloqa qilishning oʻz uslubi bor edi — oʻziga xos, klassik. endi koʻrganimda ham hozirgidek statistika terishlar bilan emas, balki yurak bilan oʻynashardi degani.
buni eshitganingizda boʻling, mayli, boshqa bir narsa eslatib qoʻyay — mana shu yerda.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
O’sha tunda Termizda uydan chiqquvchi vaqt edi, boshqa soatda uyga kechikib qaytganimni hali ham unutmayman. Yo’ldan o’ng tomonda yolg’iz bir kichkina do’kon chiroqlari yonib turganini ko’rgan edim, devorida xuddi shunday “sariq qalqonlarni yengdik!” yozuvi. Ichkariga kirib, choynakni o’chirgan xonimga: “Aka, buni keyingi safargacha saqlab qo’y, yaxshimi?” dedim. U “Yetti xotini” deb kattagina jilmayib: “Bopladingiz, o’g’il, chempion boʻldik — qanday eskirib ketgan narsalarni oʻrnataman!” dedi. Men esa ichkarida o’ylab qolibman: nega sovunxoʻrlarimizni oʻsha vaqtlardagina oʻtkazib yuborganlar ekan? Jamoaning ovozini boshqa tomonga burgan asosiy narsa edi — bu narsa bugun ham meni hayajonga soladi… 🔥💪
Ooooh, qani edi, o'zimning Termizdagi bir xotiraman — oʻsha tunda maktabimiz oldidagi qandolat doʻkonida chiroqlar yonib turgan edi, butun hudud oʻziga xos bayram ruhida edi. Koʻcha tozaligi kabi, hamma narsa sirli oq rangda boʻyalgandek edi. Doʻkon egasi ota-kishlok erkak: "Yana bir bor chempion boʻldik!" deb, olma-sharbat shishalarini koʻtarib, odamlarga ulashdi. Men esa maktab eshigida turib, telefonimni olish uchun qoʻlimni choʻzgan edim — oʻzimni ham bechora Penaning ishiga aralashayotgandek his qildim. Eshiklarni ogʻizim bilan ochib, onamning uyida chiroqlar yonib turganini koʻrgan edim, televidenie oldida yigʻlab qolgan edilar... Ota-onamning "Chorshanba" restoranida ishlaydigan doʻstimining ukasi esa: "Penani endi Albatta Qarshi qorasi deyishadi!" deb, qoʻlini koʻtarib yubordi. Ha, ha, degani, umuman bir marta ham sovuqlashmagan — oliy ligaga chiqishimizning yorqinligi hammamizni bezatib ketgan edi. 😂🔥
Bu lotereya, futbol emas.
O'zingizni o'tkazib yubormang — ular bilan solishtirishni hatto harbiy chog'larimda ham yurakka olmasam.
O'sha jamoani eshitib o'tirganman va hali ham orqaga qaytib, "qani edi, yana bir bor shunday kucheizmaydigan futbolni ko'rsak" degan fikr keladi. Hozirgi vaqtda esa — eng yaxshi futbolchilar ketdi, o'rniga boshqa qiziquvchilar keldi, lekin ularning o'yin uslubi endi yo'q, nega? Chunki oldingi jamoada Penaning darvozasi oldida ham, orqasida ham o'ziga xos sehr bor edi. Hozirgi jamoaning o'yinlari esa kengaytiruvchi, hisoblashga asoslangan — bir paytning o'zida bir qancha variantlarni o'ylab o'ynashadi. O'sha 2016-yilgi jamoada esa barcha narsa bir yakun bilan bog'liq edi: maydondagi harakatning soddaligi, yurak bilan o'ynash, raqibni seza olish. Hozirgi vaqtda esa jamoani boshqarish bilan bog'liq boshqa ko'plab omillar mavjud — murabbiy, taktika, futbolchilarning iqtisodiy manfaatlari.
O'shanda "Chorshanba" restorani oldida o'tirganlar bilan xushchaqchaq bo'lardik, hozir esa ayrimlar "penalti" so'zini eshitgach ko'zlarini yumishmaydi. Bu mening uchun juda katta farq — avvalgi jamoani har bir futbolchini oila a'zosidek bilardik, hozirgi vaqtda esa vaqtni kelib o'tib ketgan futbolchilarni eslaymiz, lekin yangi avlodni hali o'zimizniki qilib olishimiz kerak.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Omadni chalg'itib yubormaslik mumkin emas — Penaning uddalab qo'ygan zarbasi shunchaki stadionni yorug'likka cho'mdirib, xotiramizda abadiy qolib ketgan haqiqat. O'sha vaqtlardagi o'yinlar bilan endi bo'lgani o'rtasidagi farqni his qilmasam yo'q, lekin aytish kerakki, hatto o'sha tunda Termizdagi kichkina do'konimizda chiroqlarni yonib ketganini ko'rganda ham, bu g'alabani o'z ichimda oldindan his qilgan edim.
Penaning oʻsha vaqtlarda darvozaga nishonlangan boshqa zarbalarini eslaganimda ham, ular shunchaki oʻt oʻchirishgidek, darhol yorugʻlik tarqatardi. Bugungi futbolchilar esa oʻzlarini koʻproq hisoblashga majbur boʻlmoqda — taktikiyalar, iqtisod, turnir jadvallari… O'shanda esa barcha narsa soddaligi bilan ajralib turardi: yurak bilan oʻynash, oʻz mahoratini koʻrsatish uchun maydonda vaqt topish, raqibni seza olish. Endi esa jamoani "boshqarish" atamasi paydo boʻldi — murabbiy va qator iqtisodiy sabablarga koʻra oʻyinlar rejalashtirilmoqda.
Lokomotivning aytgani juda haqqoniy: oʻsha vaqtlardagi jamoani har bir futbolchini oilangizdek bilardik. Qachonlardir "Penani qoʻl koʻtarishdi!" degan hayajonni eshitganingizda, buni butun shahar bilan birga hiss qilganmiz. Hozir esa ayrimlar uchun bu so'zlar biror narsani eslatmay ketmoqda… Qani edi, yana bir bor shunday yuraksizlikni his qilishimiz mumkin boʻlsin.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Ey, oʻsha tun Termizning koʻchalarida koʻrilgan chiroqlar endi nimaga oʻxshaydi — odamlar hozir shunday nur yoritib qoʻyganlaridekmi? Chorshanbada restoran oldidagi stol ustidagi sovunxoʻrlarimizga qayta-gina qoʻl koʻtarishga vaqt topishgan edi, endi esa oʻtirishib, birovning ovoziga oʻtirganmizdek… Aytgim kelar, hazil-mutoyibalarni oʻylab ham koʻraman: hozirgi vaqtda doʻkon egasi tanaffus vaqtida "sariq qalqonlarni yengdik!" deb yozuvini almashtirish uchun kompyuterini ochadi, buni eshitib, umuman gʻalaba kayfiyatidan nima qoldi? Chunki o'shanda har bir yozuv, har bir chiroq oʻz-oʻzidan unutilmas bayram edi, hozirgi vaqtda esa bu "tadbirkorlik"ga aylandi — reytinglar, kelgusi mavsum uchun reklama, shu bilan birga futbolning oʻziga xos sehrini yoʻqotib qoʻyish.
Oʻshanda Penaning qanchalar oddiy va samimiy bo'lganiga eʼtibor bering: u qoʻlini koʻtarib, darvozabonlarga mehr-salom bilan qaradi, maydonning oʻziga xos ruhi bilan oʻyinardi. Hozirgi vaqtda esa jamoalar treblar uchun oʻyinishadi — hech kimga yurak bilan oʻynash vaqtlari qolmadi. Lekin shunday boʻlsa-da, o'shanda Termizdagi kichkina do'kon oldida oʻtirgan chiroqlar hali ham yonib turibdi, yodimizda... va bu yorug'likni hech kim oʻchira olmaydi.
Avval sana, keyin bahslash.
Osonmi buni hikoya qilaman — Termizdagi do‘kondan avtobusga chiqib ketar ekanman, yuz meningni esladi, "o‘g‘il, sariq qalqonlarni yengib kelishdi!" deya. Men esa: "Akka, penalti o‘ynaganim yo‘q, men jamoaning kiyimi bilan gapirmayman" — dedim. U kattagina kulib: "Yetti xotini" filmini tinglayapsanmi? Drikusning orqasiga o‘tirib, "Penaning tanaffus vaqtida qaysi soatda suv ichishini" diskussiya qilardik. Chiroqlar yonib turgan uyimga kelgandagina angladim — uxlab qolganmiz, futbol ham o‘ynamaymiz, faqat bir siyohli yozuv: "Sariq qalqonlarga qarshi — g‘olib shu yerda!" va yonida boshqa imlo bilan "Chempion bo'ldik!"… 🤣🔥
Choynagimni ushlab tur.