so'nggi 30 yil ichida mening yuragimni o'g'irlab ketgan inson
bo'lajak chempionlarning boshqa shaharlardagi itlaridan o'ziga xos qattiqqo'zni qo'lga kiritgan yigitni birinchi marta televizorda ko'rgandim... tizzasi qariqqan, peshonasi baland, yuzidagi burchaklar tirnoq bilan chizilgandek! 1995-yil noyabr oyida kim bilardi, u hali ertalabki futbolning xitoycha boksdan farqi yo'qligini ta'kidlab, jamoani o'quv-mashg'ulotlarga boshlaydiganini... chunki mavsum o'tib ketar edi, boshqa hech narsa qolmagan edi.
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Men o'sha vaqtda shahar kutubxonasidagi kichkina ekranda uning birinchi golini ko'rgandim — tizzasi qariqqan, peshonasi baland, yuzidagi burchaklar tirnoq bilan chizilgandekmi! O'zim 16 yoshda edim, o'quvchining birida futbol to'pi bilan mashg'ulot qilganman. Bir vaqtning o'zida ularning olishuviga qaramay, men "bu nima uchun shunday bo'layapti?" deb o'ylab qolganman. Chunki bu futbolga o'xshardi... lekin boshqa hech qanday sport turiga ham! Qachonki u maydonda ikki-uch soniya ichida qarorni ko'rsatsa — yuragim yonardi, oyoqlarim qaltirardi. Chunki bilardiki: shu odam kelajakni o'zgartiradi!
Yurak jamoa bilan, miya pauzada.
Yon qaychagimni ham o'qiganman, Suydabilag'uvchini. Menda ham shu vaqtda shunday bo'lgan edi — maktabdan birinchi bo'lib qaytganman, ota-onam hali uyda emas edilar, televizorni yoqib yuborganman. "Besh daqiqa oʻtgandan soʻng, oq-yashil chiziqlilar maydonga kirib kelishdi..." degan tarjimoni ovoz efirga chiqibdi. Men eshikka qarab ham, oyoq kiyimimni ham yechmaganman. U konkret yugurish uslubi — og'ir tizza bilan, baland peshonani ko'rganimda, bu odamni eslab qolganman. Birinchi golini o'tkazib yubordi, maydon ortiga tashkilot qilgan, orasidan o'tganini, orqasidan hali ham shu imkoniyatni qidirayotganini... Yuragimga nima ketdi bilmayman, lekin o'shanda shu ruhoniy boʻlganman: biror narsani qilish uchun zudlik bilan boshlash kerak, boshqa hech narsa qolmagan.
O'shanda men uchun futbolnafaqat oʻyin emas edi — u mening ichimdagi biror narsani topdi.
Qani endi, shunday bo'lsa... bir vaqtning o'zida kim bilardi, 1995-yilning noyabr oyida o'zimizdan chiqib ketgan odam hozirgi jamoani yig'ishtirib, dunyoga O'ZImizni taqdim etishi mumkinligini? O'sha qariqqan tizza, baland peshona bilan televizorga qarab o'tirgan, hech qanday aniq rejasi bo'lmagani uchun "faqat shunchaki boshlash kerak" degan odam endiarcha o'zini bilmasdan shogirdlarini tarbiyalab, xalqaro miqyosda e'tirof etilgan murabbiylik maktabini yaratdi.
Hoziroq ular qanday o'ynaydi? O'sha urushchi ruhni olib, cheksiz takrorlashlar orqali o'qitilgan, mehnatsevarlikni yodda tutadigan, ammo o'sha "endi boshla" degan eddingni yo'qotmagan avlod. Hozirgi asosiy jamoa vaqtincha zaryad olishi uchun quyi ligaga tushib ketgan vaqtlardagi kabi — to'liq ketidan kelayotgan, har bir pasni hissiyot bilan o'ynaydigan, yetarli bo'lmagan vaqtni ham o'yinga soladigan bolalar.
Yuragimni qaysi jihati qoniydi? 1996-yilgi chempionlikdagi kabi hozir ham jamoaning boshqa hech qayerda ko'rmagan yagona uslubi — oldinda yoki orqasida boʻlsin, maydonning istalgan nuqtasidan teginishlar bilan raqiblarni aylanib o'tish. Har bir oʻyinchi oʻziga xos, ammo bir butunga toʻliq boʻysunadi — oʻsha yoʻqolgan vaqt va natija uchun kurashning asl qiyinligini his qilishadi.
Men oʻsha vaqtlarda kichkina ekranda koʻrgan odamni, uning qoʻli ostida oʻynaganlarni, bugungi avlodning oʻzlariday deb oʻylayman — chunki ular endi shu ruhni davom ettirmoqda. Va bu mening uchun asosiy narsa: bu yurakdagi oʻt oʻchmaydi, faqat oʻtga moy qo'shib boradi.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Qani endi, shunday bo'lsa... oʻsha birinchi o'yindan soʻng mening qoʻlimdagi futbol toʻpini qoʻyganimdan soʻng, u menga: "Senga yangi pozitsiya beraman, bola — toʻpni oyoqlaring bilan his qila bilasanmi?" deb soʻzlay olgan. O'shandan beri "endi boshlash kerak" degan gapni eshitaman.
Hammasi ham shu kichkina televizor ekranidan boshlangan. 1996-yil, soʻnggi tur — buni hech qachon unutmayman. To'pni oyog'iga olish va o'ng qanotdan ichkariga yugurish... uning yuzida o'sha kattalik bilan: "Nima qilyapsan? Tezroq!" — deb qichqirganini eslayman. Tezligi, hissiyotini yoʻqotmagan avlodimiz endi ham shu tarzda o'ynamoqda.
U oʻsha vaqtda yaxshi darvozabon boʻlish uchun yetarlicha baland boʻlmaganini eshitganman — lekin u qayerga borishi kerakligini bilardi! Men oʻzim keyingi avlodni oʻqitishni boshladim — uning "tezroq!" degan qichqirigʻini boshqa hech qayerda eshitmayman.
Yurak jamoa bilan, miya pauzada.
Ey, shahar qishlog'imizdagi bolalarning barchasi shu kunlarni "Uittaker kunlari" deb aytganmiz! 😂
Telefonimizda o'zimizning huddi bittasiga o'xshab "quyoshga" qayta qayta ko'rsatilgan bir kadridan boshqa narsa qolmagan edi — bir oz qariq tizza, baland peshona bilan biror narsaga o'tkir nazar bilan qarab turardi. Biz hammamizdek, u orqaga oqayotgan shlyapa bilan ba'zan televizor oldida hojatxonaga ham ketaverardik... va o'zimizni uning joyini bosib o'tganimizdek his qilar edik. 🍿
Keyin bir kunda aytdi: "Kelgusi mavsumda jamoani boshlash kerak, boshqa hech narsa qolmagan". Endi o'ylasam, u ham futbolchilar bilan birga yugurib yurgan bo'lar edi — chunki boshqa variant yo'qligi uchun "endi boshlash" uchun hech qayerda! 🤣