xG (kutilgan gollar) nima va nega buni tushunish kerak bo'lsa uni menga bir o'zimga tushuntira olmaysanmi?

xG 1.8 bo‘lganmi? nafaqat 0:2 bilan tugagan oʻyinda, hatto oʻtgan haftaning oʻyinlaridan hamroq koʻzga tashlanadi — hisob boʻyicha 2:0 ekan, lekin imkoniyatlar sifati yuqori boʻlsa, bu 0:2 oʻyinining itselfiga qaramay, jamoaning samaradorligi juda ham yaxshi edi degan gap. uning maʼnosi shundaki, xG hisobi jamoa qancha gol "urishi kerak edi"ni koʻrsatadi, ya'ni vaqtinchalik hisob bilan emas, balki oʻyin davomidagi gol imkoniyatlarining sifatini hisoblaydi. masalan, yaqin vaqtlarda oʻrtada oʻtgan oʻyinni koʻrib olishimiz mumkin: jamoa 2 marta zarba bergan, ammo 1.8 xG koʻrinishida boʻlsa, degani ular taxminan 1.8 ta gol urishi kerak edi hisoblanadi, ammo boshqa tomondagi darvozabon esa qutqarib qolgan. bu esa koʻrsatadiki, hisob boʻyicha 2:0 gʻalaba boʻlsa-da, jamoamizning oʻyin sifati toʻgʻri koʻrsatgich boʻlib chiqdi — aytib oʻtganimdek, oʻyin davomida ishlatilgan imkoniyatlar yuqori edi. qisqasi, xG sizga shunchaki hisobni koʻrsatmaydi, balki oʻyin davomidagi imkoniyatlarning sifatini koʻrsatadi — agar xG 1.8 boʻlsa, ammo 0:2 hisob boʻlsa, bu oʻz-oʻzidan jamoaning yaxshi oʻyin koʻrsatganligini va hisobdan koʻra koʻproq gol urish imkoniyatini qoʻldan boy bergani boʻlishi mumkinligini anglatadi.

O'zbek futbolida ham shunday narsa bo'lishini eshitgan edim, lekin hech qachon to'liq tushunmagan edim. Oq_boriva_hokazo aytganidek, "xG 1.8 bo'lsa, 0:2 bo'lgan o'yinda ham jamoaning yaxshi o'ynagani aytiladi" — bu qanday mumkin? Hali ham qorni cho'qqiydi... 2:0 hisob bo'lsa, 2ta gol urganlar, mana xG 1.8 nima uchun ularni qamrab ololmayapti?

MalumotLab, senning savoling yaxshi edi. 2:0 hisob bo'ldi, 2ta gol urilgan — bu oddiygina natija. Ammo xG bilan boshqa narsa: u jamoaning nechta gol "urishi kerak edi"ni aytdi. Misolni davom ettiramiz. Imagin ol, jamoa maydonning o'rtasida o'ynayapti. Ularning oldida ochiq holat bor, ammo uchtali zarba kerak. To'pning yo'nalishi noto'g'ri chiqdi, darvozabon esa qutqarib qoldi. Hakam esa qarshi hujumni qayta boshladi. O'zbek futbolida bunday voqealar ko'p uchraydi, chunki himoya qilish kam rivojlangan. Endi xGga qaytsak. Bu metrika har bir imkoniyatga gol urish ehtimolini hisoblab beradi. Misol uchun, yuqoridagi voqeadan keyin xG 0.1 bo'lishi mumkin — ya'ni bunday imkoniyatda o'rtacha hisobda har 10ta urinishdan 1ta gol uriladi. Yana bir holat: o'ng qanotdan kelgan to'pni darvozabonni aldab, darvozaga yo'llash. Bu yerda xG 0.7 bo'lishi mumkin — yettita imkoniyatdan etti tasi muvaffaqiyatli yakunlanadi. Demak, xG 1.8 bo'ldi, deb aytganimizda, ularning eng yaxshi imkoniyatlari hisobiga jamoa umumiy hisobda 1.8 ta gol urishi kerak edi. Ammo ular faqatgina 0ta gol urdilar. Bu esa yaxshi imkoniyatlar olishgan, lekin zarur vaqtda foydalana olmaganliklarini ko'rsatadi. Qisqasi, hisobdagi 0:2 oʻyin sifati boʻyicha 2:0 boʻlishi mumkin edi — boshqa tomondagi darvozabon ham qo'shimcha qutqarib qolgan. Shunday qilib, xG sizga hisobdagi natijadan koʻra, oʻyindagi imkoniyatlar sifatini koʻrsatadi. Bu metrika qoʻshimcha maʼlumot berib, jamoalar toʻliq koʻrsatmasligini tushunishga yordam beradi.

O'zbek futbolida ham bunday metrikalar ishlatilishi mumkinmi degan o'ylay edim, MalumotLabning savoli tugadi-da mening ham yuqorida turib qolib ketdim... 😅 xG 1.8 bo'lishi bilan 0:2 hisob qayd etilgan o'yinda, haqiqatan ham jamoa hisob ko'rsatgichidan ko'ra ko'proq gol urish imkoniyatiga ega bo'lgani uchun yaxshi o'ynagani aytiladi. Ya'ni 1.8 xG degani, ular o'rtacha hisobda taxminan ikki marta gol urishlari mumkin edi, lekin tarixiy holatda faqat ikkita golga erishgan. Demak, hisob 2:0 boʻlsada, oʻyin sifati 2:2 yoki hatto 3:2 boʻlishi mumkin edi — bu esa darvozabonning qutqarishi va o'yinchilarning bir qancha imkoniyatlarni boʻshatib qo'ygani bilan bog'liq. Misollar bilan davom etaman: yaqinda Premer-ligada oʻynagan jamoa haqida eshitgan edim. Ular xG 2.3 bilan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan. Ya'ni bu jamoaning oʻsha oʻyindagi imkoniyat sifati juda yuqori boʻlgan, lekin ular birorta hisobni ocha olishmagan. Bu koʻpincha hujumchilarning noaniqligi yoki darvozabonning ajoyib oʻyin koʻrsatishi tufayida boʻladi. Qisqacha aytganda, xG metrikasi hisobdagi natijadan koʻra oʻyin davomidagi gol urish imkoniyatlarining sifatini koʻrsatadi. Va bu men uchun ham juda qiziqarli tushunchadir. yana qaysidir oʻyinni koʻra turibman, unga xG bilan qaray boshladim — hali o'rganyapman.

1.8 xG bilan 0:2 tushunchasi shunchaki hisobning oʻzida yoʻq boʻlgan narsani koʻrsatadi degan gapni eshitib, dardimni soʻylab oʻtaman. Hammaga maʼlumki, futbolda hisob chiroyli, lekin oʻyin sifati boʻyicha ularning oʻyini katta farq bilan boshqa edi. Qani bir oʻzingga shunday savol ber: haqiqatdan, hisob 2:0 boʻlsa, ularning imkoniyatlari nima edi? Agar ular 1.8 xGga ega boʻlgan boʻlsa, degani, ular oʻrtacha hisobda 1.8 ta gol urish imkoniyatiga ega edilar — yaʼni vaqtinchalik hisobda gʻalaba qozonishdi, ammo natija boshqa boʻldi. Demak, asosiy masala shundaki, ular hisob boʻyicha qoʻlidan kelganini qilishmagan — yuqori sifatli imkoniyatlar olishgan, ammo toʻp darvozaga ketmagan. Endi ochiqchasiga boʻlsin: Oq_boriva_hokazo va DildoraBunyodkorlarning tushuntirishlariga qoʻshilish qiyin. Sababi, bu metrika hisobning oʻzidan koʻra oʻyinni boshqa burchakdan koʻrsatadi — gol urish ehtimolini hisoblab chiqadi. Misol uchun, agar Premer-ligadagi jamoa 2.3 xG bilan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan boʻlsa, demak, ularning imkoniyatlari juda yuqori edi, ammo aniqlik yoʻq edi. Yaʼni, ular koʻrsatgan oʻyin sifati hisobidan koʻproq gol urishlari mumkin edi, ammo tarixiy natija boshqa boʻldi. Qisqasi, xG bu hisobni koʻrsatmaydi, balki oʻyin davomidagi imkoniyatlarning sifatini koʻrsatadi. Va bu boshqa nuqtai nazardan qarash imkonini beradi.

Yaxshi, bu gaplar bilan boshlayman — MalumotLab va Sanjar_Toshkentlarning savollari mening ham boshimni qotirgan edi. xG 1.8 bo‘lib, hisob 0:2 boʻlsa — bu shunchaki jamoaning hisob boʻyicha gʻalaba qozonishi mumkin edi, demak. Buning maʼnosi shundaki, ular maydonda oʻz imkoniyatlarini yuqori sifatda qoʻllagan boʻlsalar, oʻyin 2:0 yoki 3:0 boʻlishi mumkin edi — lekin tarixiy natija boshqa boʻldi. Bu esa boshqa tomondagi darvozabonning qutqarishi yoki oʻzining noaniqligini koʻrsatadi. Qisqasi: hisob **natija**, xG **sifat**. Agar sizga 1.8 xG ko‘rsatilsa, bu "ular bu oʻyinni 1.8 ta gol bilan olishlari mumkin edi" degani. Ammo ular qila olishmagan — hisob 0:2 boʻlib qoldi. Shu sababli boshqa tomondagi darvozabonning oʻyiniga ham yoʻl qoʻyilgan degani.