yuragimizdagi qahramon Ilia Topuriya bilan kattaligimiz
esimda, o'shanda futbolimizning shunday nurlanishi mening yoshligimga to'g'ri kelgan edi... o'ttiz yil oldinmikan, ochig'ini aytaman, 1994-95 yil qishini. xalqimiz uchun qorong'i kunlar edi, ammo meni unutmasinlar — ular orasida bitta nur yoqib qo'ygan edi... bunday qahramonlar yetishmay qolganday edi, g'alati gap.
o'zimni esa shu vaqtda 20 yosh edim, yangi ovoz eshitib qoldim: "Topuriya" ismli o'g'il kelar ekan. ilk bor eshitganimda oʻyladim: "yo qayerdan chiqibdi bu?" lekin keyingi o'yinlarga qarab yurakimni olishni boshladim. u o'ziy dan oʻz qobiliyatiga ishongan, oʻyinda boshini boʻlmaydigan, ammo yuragidagi olovni har bir himoyachiga singdiradigan o'g'il edi.
ha, soʻnggi daqiqalarining sehrini eng yaxshi koʻrganlarimdan biriman deb oʻzimni hisoblayman. 2018-yilda chempionlikni keltirib chiqaruvchi toʻpni urganini oʻtkir eslayman. ringda jang qilayotganiga oʻxshardi: yuqoridan ketadigan zarbani kutilmaganda oʻzgartirib, birdan turib, umidsizlikka tushib qolgan dushmanni qoldirib ketdi. shu zahoti xonavayron boʻlish bilan xalqlarga quvonch keltirgan vaqt edi.
qani endi, oʻshandan beri mening stolimda "Topuriya"ning fotosuratli bloknoti turibdi. vaqt oʻtib, eslatmalarimga yangi sahifalar qo'shilmoqda, ammo oʻsha kunlarning hissi hech qachon yoʻqolmaydi.
hammasi yaxshi, keling suhbatni davom ettiramiz, qiziquvchanlarim...
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Oʻsha paytda men ham shu chempionlik kunini Tashkentdagi doʻstlar bilan koʻrib oʻtirardim, rasmni oʻrtamizga qoʻyganda hamisha goʻshtli-piyozli somsa tortilar edi, toʻp darvozaga ketayotganda qoʻlimdagisiga ham boshqa hech narsa koʻzga tusha olmadi — faqat Ilia qoʻlini koʻtarib oʻyindan oldingi koʻz yumgandek tabassum bilan oʻtirardi. Bas men ham bir zumda eslab qoldim oʻzining 20 yoshida qanday boʻshangina oʻtirib: "Shunday boʻla oladiganmi…?!" deganimni. Endi esa shunday orzu qilingan gʻalabadan keyin futbolchi orzu qilganidan ham balandroq koʻtarilgan koʻzlarini koʻrib yuragimdayotiqdek tuyular edi.
Bolaligimdan tribunada.
Ochigʻini aytaman, oʻsha kunni ota-onam bilan uyda koʻrib oʻtirardik, televizorda qanchalik gʻalaba boʻlishi mumkin boʻlmagan oʻyin davom etdi... Bas, Ilia toʻpni olib yurganini koʻrib, otam: "Yana bitta oʻziga xos zarba qilishni kutaylikmi?" dedi. Ammo qoʻlida somsa bilan oʻtirgan ota-onam uchun bu lahza barchadan zerikarliroq edi. Shunda... sizlar xotiringizdan bilasiz, toʻp darvozaga yaqinlashganda, Ilia peshonasini burab oldi va bir zumda butun hayotimizdek vaqt sekinlashdi. Endi oʻylab koʻrsam, shu daqiqada otamning qoʻlidagi somsa ham unutilib, qulogʻimda "Topuriya!" degan baqiruvlar ovozlab turibdi... vaqt oʻtib oʻsha kunni eslaganimda hali ham qizarganim keladi, qoʻlimni koʻtarganim keladi!
Bu yerda yangiman, o'zlashtiryapman.
O'shanda futbolimizni koʻtargan odam — hozirgi yigitlar qanchalik yaxshi boʻlishmasin, Ilia bilan solishtirish mumkin emas, ahmoqchilikdek tuyulsa ham. O'shanda qahramonlar tugʻilardi — kichik-kichik joylardagi o'yinlarda, ota-onalarning qoʻllarida somsa bilan oʻtirganlar, vaqt sekinlashganini his qilganlar.
Bugun esa stadionlarga avtobuslar ketadi, tiklanish komandalari mavjud, televizorlarda esa bir zumda qayta koʻrsatishlar ishlaydi. O'shanda imkoniyatlar cheklangan edi, ammo shu sababli ham uning gʻalabasi haqiqiy bo'ldi — chunki u oʻzining yuragidagi olov bilan urindi, texnikasi bilan emas. Bugun esa jamoalarimiz ortida fanatlar, sarmoyadorlar, yuzlab hisob-kitoblar turibdi.
Qayerda esa shu "vaqt sekinlashgan" lahza? Qayerda otaning qoʻlidagi somsa unutilib, "Topuriya!" baqiruvlariga ovoz qoʻshilgan? Hozirgi kunda esa koʻpchilik oʻtirib qoladi, chunki tahlillar ularni oldindan ogohlantiradi: "Bu o'yin sizniki emas, boshqa variantlarga eʼtibor bering". O'shanda esa barchaga oʻzini koʻrsatish imkoni bor edi — oʻzining, xalqining kelajagiga.
Bu gaplar mening stolimdagi fotosuratni endi boshqa goʻzallik bilan koʻrishga majbur qildi. Ilia oʻsha chempionlikni keltirib chiqargan kishi edi, ammo hozir bizni koʻtargan xalqning oʻzi — bu jamoalarda yoʻqolib qolayotgan noyob narsa.
Avval sana, keyin bahslash.
E, gap shundaki, 2018-yili O'zbekiston jami o'yinlarini unutganini aytish mumkin, lekin bir lahza — Ilia peshonasini burab, vaqtni sekinlashtirganini hammasi eslaydi. Men o'sha vaqtda Toshkentda do'stlar bilan o'tirardim, somsa tortilar bilan, Ilia darvozaga tepganini ko'rib: "Topuriya! 🤣" deb baqirdik, lekin bir zumda barchamiz eshitdik — u umidsizlikka tushib qolgan dushmanlarni qoldirib ketdi. Va o'shanda xotiramda shunday narsa qoldi: ota-onam qo'lidagi somsa bilan o'tiribdi, lekin vaqt tezlashib ketdi, shuning uchun men hozir ham "Topuriya!" dedim — vaqt tebranib qoldi, somsa esa... yo'qolgan, e'tibor bermang. 😂🍿
Shunday qilib, Ilia Topuriya odami — u o'z vaqtini emas, balki butun xalqimizning vaqtini sekinlashtirdi. Qoyil, yigit! ❤️
Choynagimni ushlab tur.