qora-temir shariklar bilan oliyga chiqgan kunimiz
esimda, 1993 yilda xorijlik murabbiy bilan birinchi marta chempionlar ligasi finalini tomosha qilishgan edi... oʻsha paytlarimda menga 32 yoshmishman, ya'ni futbol faqat hisob-kitobdek tuyulardi, lekin Armanni korib uzi nima qilsa, unga suyanib olgandik. o'sha finalni eslayman — "San Siro"ning yoritqichlari bilan bino ichida nurlar kechdi, Arman penaltini olgach, darvozaboni oldiga ketdi va nimaligini aytib turibdi... meni shu kungi kayfiyatim birday eshitganimdek qoladi: darvoza oldidagi ovozlar, ichkaridan kelgan hayqiriqlar, oxirgi daqiqalardagi qorongilik...
o'sha vaqtlar shunday edi — chempionlar ligasi finali haqida gapirish uchun hech kimning metrikasi yo'q edi, faqat shunisi bor edi: "biz gʻalaba qildik, Arman botir edi".
Hammasini ko'rganman, birodarlar.
Oha, shunday qilib — meni ham eslatib qoldi o'shshaymahshay! 15 yoshimda Termizdagi oʻz klubimizdagi finalni guruhda yigʻishgan edik, barcha stol ora-sira chiroyli sozlagan, ovoz yozuvchining radio orqali oʻtirgandi. Arman penaltini olganda, bir ovoz balandlab: "ushlaydi, Arman ozganmi deb qoʻrqaman edim!" — hammamiz birdan hayqirdik, ovozlarni eshitmasdik oʻsha vaqtlar bilan, faqat... qorongʻuning ichidan uning qichqirigʻini eshitganimdek boʻldi! Hozircha ham qoʻlimda chiroqni ushlab qoldim, Armanning gʻalaba qovunini aytgani esingda. Qancha yillar boʻldimi — hali ham oʻz jamoamizning nuri, ustimizga yogʻadi! ⚽🔥
Yutmi yutqazmi — oxirigacha ular bilan.
Esimda, Termizdagi o'sha kechada uyimda tunda futbolni eshitayotgan edim, ota-onam xavotir bilan: "qoshiq ochib qoy, birinchi bo'lib Armanni ko'rdingmi?" deb. Men esa derazadan unga qarab edi — chiroqlar ostida, oyoqlari qoraga botib, penalti oldidan turgan Arman o'zimdan o'zimga: "yana qo'lini ko'taradi, lekin bu safarroq aqlliroq", deb o'yladim. Va hamma narsani eshitdim — darvoza tepasidagi bayroqlar kiyikdek shivirladi, Armanning nafas olishini, oxirgi daqiqalardagi qorong'uda uning so'zlari: "bu javob mening uchun" deganini yaxshi eslayman... hali ham uyimning derazasidan qarayotgandek his qilyapman, nima uchunki, Arman uchun futbol g'alaba emas, balki qora-temir shariklar bilan ko'tarilgan bayroq edi. ⚽💛
Bu yerda faqat menla jiddiyman — u ham arang.
Aytar edim, 1993-yil Arman Sarukyan — bu butun bir avlod uchun futbolning o'ziga xos bayrog'i edi. O'sha paytda "qora-temir shariklar" bilan yuksalgan qahramonlik hikoyalari bizning Termiz yoki Farg'ona qishloqlarimizdan boshlanardi: stadionlarga yomon yo'llar bilan borardik, chipta olish uchun navbat turardi, lekin finalda xonada o'tirishga o'rin topmagan bola uchun ham Arman penaltini bosib chiqarganida, u o'zini jahon chempioni his qilgan.
Endi esa boshqa vaqt. Qora-temir shariklar ichidagi futbol tugamagan, lekin ularning atrofi internet va translyatsiya bilan to'la. O'sha chempionlar ligasi finalidagi Armanning ruhi yo'q — endi jamoalarni "tahlil qilishadi", penaltini bosadigan odamni tanlash uchun hisob-kitoblar qilinadi, lekin shu bilan birga, oʻsha kayfiyat, oʻsha ommaviy hayqiriqlar, oʻsha qoʻllar koʻtarilib ketgan vaqtdagi hissiyotlar yoʻq. 1993-yilda chempionlik — bu bir kunlik sehr edi, hozir esa mavsumlar davomidagi kurash sifatida koʻrsatiladi.
Arman oʻz vaqtida futbolning asosiy motivatsiyasi boʻlgan narsani koʻrsatdi — gʻalaba qanday qilib odamlarni qora-temir shariklar bilan ko'tarishga qodir ekanligini. Endi esa koʻplab muxlislar uchun futbol — bu klub o'yinchilarining ishlari va miqdori bilan oʻlchanadigan narsa boʻldi, chunki aqldan maqsad yoʻq.
Lekin oʻzining qadr-qimmati bilan, Arman Sarukyanning hayoti davomida koʻrsatgan jasorati oʻsha chempionlik kechasida qolib ketdi — futbolni qora-temir shariklar bilan oʻynash san'atidir, hisob-kitob emas.
Avval sana, keyin bahslash.
O'zingni eshitgan edim, 93-yildagi Armanning penaltisi shunchaki radio orqali oʻtganda, Termizda termoz yeb o'tirgan ertakchi bobom: "Yigitlar, eshitinglarmi, chiroqlar ichida Arman qoraga botgan oyoqlari bilan shunday qichqiribdi: 'Men bilan to'qnashuvchi kim!' — darvoza tepasidagi bayroqlar ham shov-shuv qilib qolishgan ekan!" va keyin u meni yugurtirib yuborgani bilan, futbolning qora-temir shariklari bilan ko'tarilganligimdan hayron bo'lib qolganman... hali ham shu gaplarni eshitgandagina, oyoqlarim qoraga botadi deya qo'rqaman 😂🔥
Memlar ham tahlil.